Zamir, isim olmadığı halde cümlede ismin yerini tutan veya ismin anlamını karşılayan sözcüklere denir. Zamirler tek başlarına kullanıldıklarında herhangi bir ismi karşılamazlar, mutlaka bir isimle ilgili olmalıdırlar. Örneğin:
-
O çok çalışkan bir öğrenci. (O zamir, öğrenci isim)
-
Kim bu kitabı bıraktı? (Kim zamir, kitap isim)
Zamirler çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir. En yaygın olan sınıflandırma şöyledir:
-
Şahıs zamirleri: İnsan adlarının yerine kullanılan zamirlerdir. Örneğin: ben, sen, o, biz, siz, onlar.
-
İşaret zamirleri: Varlıkların yerini, yönünü, durumunu işaret ederek gösteren zamirlerdir. Örneğin: bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar.
-
Belgisiz zamirleri: Varlıkları tam ve kesin olarak değil de belli belirsiz olarak belirten zamirlerdir. Örneğin: bir, birkaç, birçok, bazı, hiçbir, herkes.
-
Soru zamirleri: Varlıkları soru yoluyla belirten zamirlerdir. Örneğin: kim, ne, hangi, kaç, nasıl.
-
Dönüşlülük zamiri: Şahıs zamiri olarak da bilinen tek bir zamirdir: kendi. Kendi kendine iş yapan veya iş yapılan varlığı belirtir. Örneğin: Kendini çok yordun. Kendine iyi bak.
-
İlgi zamiri: Bir cümledeki iki öge arasında ilgi kurarak bağlayan zamirdir: ki. Örneğin: Gelen kişi arkadaşımdı. Yaptığı ki işe yaramadı.
-
İyelik zamiri: Bir varlığın başka bir varlığa ait olduğunu belirten zamirdir. Örneğin: Benim kitabım, senin kalemin, onun çantası, bizim evimiz, sizin bahçeniz, onların arabaları.