23 kez görüntülendi
Türkçe kategorisinde  

3 Cevaplar

0 beğenilme 0 beğenilmeme
 

İş, oluş, hareket, kılış ve durum bildiren aynı zamanda haber veren ve cümleyi bir yargıya bağlayan cümlenin çekimli öğesine yüklem denilmektedir.

Yüklem'e örnek

Annen sofrayı kurmaya hazırlandı. (Bu cümlede "hazırlandı" kelimesi yüklemdir).

Yüklem'in özellikleri nelerdir ?

1- Cümlenin temel öğesidir. Cümle yargı bildiren bir söz; yüklem de yargıyı üstlenen öğe olduğuna göre yüklemsiz bir cümle olamaz.

2- Yüklem, tek kelimeden de oluşabilir bir kelime grubundan da.

3- Cümle oluşturmaya yeterli olan tek öğe yüklemdir.

4- Diğer unsurlar, yüklemin anlamını desteklemek üzere cümlede bulunur.

0 beğenilme 0 beğenilmeme
 
tarafından düzenlendi

Bir söz grubunu cümle olabilmesi için bir yargı bildirmesi şarttır. Bu yargıyı cümlede sağlayan temel öğeye ise yüklem denilir. Yüklemi olmayan bir cümleden söz edilemez.

Yüklem, genellikle cümle sonunda yer alır. Fakat vurgu amacı ile yüklemin yeri değiştirilebilir. Bu tarz cümle kuruluşlarında vurgulanmak istenen öğe, yüklemin hemen önüne getirilmektedir. Yüklemi, sonda bulunan cümleye kurallı (düz) cümle, yüklemi sonda değil de farklı bir konumda olan cümleye ise devrik cümle adı verilmektedir. Yüklemi, gizli durumda olan cümleye ise eksiltili cümle denilmektedir.

Yüklem Nasıl Bulunur? 

Yüklem, cümlede özne tarafından gerçekleştirilen eylemi, hareketi, oluşu, olguyu veya yargıyı bildiren sözcük ya da sözcük grubudur. Özne ile birlikte cümlenin ana öğelerinden biri. Cümlenin yan öğelerinin bulunması için ise önce cümle içinde yüklemin bulunması ve akabinde yükleme belirli soruların sorulması gerekmektedir. Yüklemi bulmak için ise herhangi bir soru yoktur. İsim soylu sözcükler veya fiiller çekimlenerek yüklem görevini üstlenirler. Yargı, iş, oluş ve eylem bildiren çekimli sözcükler cümle içinde kolaylıkla tespit edilebilir 

Yüklem Türleri, Yapısı ve Örnek cümleler

Yüklemiler fiil ya da isim soylu olabilirler. Yüklemi isim ve isim soylu sözcük olan cümleler isim cümleleri, yüklemi fiil olan cümlelere ise fiil cümleleri denilir. Çekimli fiil veya ek fiil ile çekimlenen isim soylu bir kelime olabilen yüklem; isim, sıfat tamlaması, fiil, fiilimsi, zamir, birleşik fiiller, ikilemeler, tamlamalar ve deyimlerden oluşabilmektedir.


 

Fiil cümlesi olarak adlandırılan iş, oluş, hareket, durum bildiren cümlelerin yüklemi çekimli bir fiildir. Bu fiil, basit, türemiş veya birleşik yapıda olabilmektedir. Fiile ait zaman ve şahıs kavramları yüklemde ek halinde bulunmaktadır. Öğe olarak da bulunabilmektedir. 

Örnekler: 

Ne zaman bize geleceksiniz? (gelmek fiili) 

 Misafirler birazdan gidecekler. (gitmek fiili)

 Geldi yine yaramaz çocuk.

 Bakardım sokakta yürüyen insanlara penceremden.(bakmak fiili)

 Nasıl bitti bu gün. ( bitmek fiili) 

İsim cümlesi ise iş, oluş, hareket ve durum bildirmeyen cümleler olup yüklemleri ek-fiil ile çekimlenen bir isimdir. Bu, isim soylu herhangi bir sözcük (zamir, sıfat, zarf, edat) olabilir. 

Örnekler: 

Hava dün çok güneşliydi. 

 Kanında mikrop mevcuttu. 

 Sınıfta kırk kişi var. 

 Oturdukları ev 6.kattaydı. 

 İki gün önce İstanbul'daydık. 

Yüklemler yapı bakımından basit, türemiş ve birleşik sözcüklerden oluşup oluşmadıklarına bağlı olarak ayrım yapılır. Yüklem fiilden oluşuyorsa;

- Basit fiil yapım eki almamış fillerdir. Genellikle kip ve kişi eki alırlar.

- Türemiş fiil ise yapım eki alan fiillerdir. - Birleşik fiil ise iki farklı sözcüğün bir araya gelmesi ile oluşurlar. Etmek, kılmak, eylemek, olmak gibi fiillerle yapılır.  

 Örnekler: 

Bütün gün çok sıcak altında çalıştığı için çok susamıştı. 

 türemiş fiil- susamak- su-s-a-mak- su'dan susamak fiili türemiştir. 

Öğretmen kızınca ödevini hemen bitiriverdi. 

 Birleşik fiil- bitirmek ve -e vermek fiili birlikte kullanılmıştır. 

Evine doğru hızlı adımlarla yürüdü. 

 Basit fiil- yürü-mek.

0 beğenilme 0 beğenilmeme
 

Cümleyi bir yargıya bağlayan kelime ya da kelime gruplarına yüklem denir. Yüklemler, cümledeki işi, oluşu, hareketi bildirirler. Kip ve kişi eki alırlar.

Yüklem olmadan cümle kurulamaz.

Yüklem Örnekleri

Not: Yüklem ile ilgili örnek cümlelerde yüklem görevinde olan kelime ya da kelime grubu altı çizilerek gösterilmiştir.

➥ Ben başarımı, zor şartlarda beni okutmak için elinden geleni yapan babama borçluyum.

➥ Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.

➥ Bana sürekli mesaj atmandan bıktım.

➥ Taşınırken bizi esas yoran eşya buzdolabıydı.

➥ Birden telefonunu evde unuttuğunu fark etti.

➥ Sinan’ın babası da doktormuş.

➥ Annesini bırakıp bu evden gidebilir mi?

➥ Bizim bayrağımız, bayrakların en güzelidir.

➥ Raporunuzu doktora imzalattınız mı?

➥ Klimayı .

Hoş geldiniz, onlineodev.com sizlere sorularınızın diğer kullanıcılarımız tarafından cevaplanması için bir ortam sağlar.
  1. fahri

    15966 puan

  2. Miyase

    11701 puan

  3. murat

    8389 puan

  4. sevgi

    6924 puan

  5. kemal

    5860 puan

14.0k soru

14.3k cevap

66 yorum

684 kullanıcı

...