20 kez görüntülendi
Tarih kategorisinde 20 113 7

1 cevap

0 beğenilme 0 beğenilmeme
26 126 8

Samsun ve çevresini İngilizler, Zonguldak ve çevresini Fransızlar işgal ettiler. Rum çeteleri köyleri basarak Türkleri öldürmeye başladılar. Bu gelişmeler üzerine bölgede karışıklıklar başladı.

Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığı sırada Mustafa Kemal, Suriye’de Halep’in kuzeyinde İngilizlerle mücadele etmekteydi.

Mondros’un maddelerinin yeniden gözden geçirilmesi ve özellikle 7. maddenin işgallere açık, esnek bir madde olduğu, bu maddenin değiştirilmesi gerektiği şeklinde İstanbul’a telgraflar çeken Mustafa Kemal, Hükümet tarafından İstanbul’a çağrıldı.

10 Kasım 1918’de Adana’dan trenle İstanbul’a hareket eden Mustafa Kemal, 13 Kasım 1918’de Haydar Paşa Garı’na ulaştı ve Boğazı tekneyle geçerken düşman zırhlılarıyla karşılaştı ve o meşhur, “Geldikleri gibi giderler.” sözünü söyledi.

13 Kasım 1918 ile 16 Mayıs 1919 tarihleri arasında yaklaşık 6 ay İstanbul’da kalan Mustafa Kemal, kurtuluş için Anadolu’ya geçip halkı harekete geçirmekten başka çare olmadığını anladı.

Aynı tarihlerde Karadeniz bölgesindeki karışıklıklardan dolayı, bu bölgeye bir ordu müfettişi gönderilmesi gündeme gelince, Sultan Vahdettin tarafından, 9.Ordu Müfettişliği’ne tayin edildi.

Samsun ve çevresinin asayişi sağlamak amacıyla Mustafa Kemal Paşa’yı ve 17 kişilik bir heyetle Samsun’a gönderildi.

Mustafa Kemal Paşa   aradığı fırsatı resim olarak yakalamış oldu.

Mustafa Kemal Paşa’nın Görevi İsteme Nedeni

İstanbul resmen olmasa da işgal altında olduğu için kurtuluşun Anadolu’da gerçekleşeceğine inanmasıdır. Resmi yetkisi olduğu takdirde amacına hızlıca ulaşabilecektir.

Mustafa Kemal’in Temel Amacı

Ulusal egemenliği dayalı, tam bağımsız devlet kurmaktır. Bu amaca ulaşması için öncelikle bağımsızlık kazanılmalıdır.

Padişahın Mustafa Kemal’i Seçme Nedenleri

Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki Partisi’nin politikasına karşı olması

Güven verici bir tutum izlemesi

Dönemin başarılı komutanlarından olması

Ordu üzerinde caydırıcı etki yapabileceğine inanılması

Mustafa Kemal Paşa Anadolu’ya geçerken, “9. Ordu Müfettişi ve İstanbul Hükümeti Komiseri” sıfatıyla resmi görevleri şunlardı:

Görev bölgesinde meydana gelen olayları incelemek

Karadeniz Bölgesi’nde, Rum çetelere karşı, Türk halkının, İtilaflar’ca dağıtılan askerlerle birleşerek başlattığı direniş hareketlerini önlemek

Halkın elindeki silah ve cephaneleri toplamak

Hükümete karşı oluşan örgütlenmeleri önlemek

İşgallere karşı oluşturulan milli cemiyetlerin faaliyetlerini durdurmak

Mondros’a uymayarak dağıtılmamış olan, Erzurum’daki 15. Kolordu’yu dağıtıp, silahlarını İtilaf Devletleri’ne teslim etmek olan Mustafa Kemal Paşa 15. Kolordu komutanı Kazım Karabekir ve Ankara 20. Kolordu Komutanı A.Fuat Cebesoy’la bağlantı kurarak ellerindeki silahları teslim etmemelerini istedi. Kurtuluş Mücadelesi için görüş birliğine vardılar.

Not

Mustafa Kemal Paşa,bu görevleri gerçekleştirebilmesi için geniş yetkilerle donatılmış ve doğudaki tüm illerde askeri ve sivil makamlara emir verme yetkisini de almıştır.

Samsun’a çıkışından itibaren, Mondros Ateşkesi’ne uyulmamasını isteyen Mustafa Kemal Paşa’nın asıl amaçları:

Ulusal bilinci uyandırarak, ayakta tutmak ve yaygınlaştırmak

Ulusal birliği gerçekleştirerek, bağımsızlık savaşını başlatıp ulusal egemenliği gerçekleştirmektir.

Bölgede ilk incelemelerini yapan Mustafa Kemal, İstanbul’a gönderdiği “Samsun Raporu”nda:

“Bölgedeki karışıklıklardan Türkler değil, Pontusçu Rumlar ve İtilaf Devletleri subayları sorumludur.

Samsun bölgesinde Rumlar siyasi emellerinden vazgeçerlerse siyasi asayiş kendiliğinden düzelecektir.

Türklerin yabancı mandasına ve kontrolüne tahammülü yoktur.
Türk ulusu egemenlik ve bağımsızlığını elde etmede kesin kararlıdır.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Not

Bu raporla Mustafa Kemal Paşa, ilk kez resmi görevine ters düşmüş olur.

Not

Mustafa Kemal’e verilen göre doğrultusunda değil, amacı doğrultusunda yetkilerini kullanmıştır.

Samsun, İngiliz işgalinde olduğundan güvenli değildi. Bu nedenle Mustafa Kemal Paşa 25 Mayıs 1919’da Havza’ya geçti.

...