Question

Toplumcu şiirin özelliklerinden beş tane yazınız.

Answer 1

Toplumcu şiirde sanatın toplum için yapılması gerektiği savunulur, bu yüzden şairler bireysel konulardan ziyade halkın sorunlarına, yoksulluğa ve işçi sınıfının mücadelesine odaklanır. Şiirlerin biçiminde geleneksel kalıplar kırılmıştır, ölçü veya kafiye zorunluluğu olmadan serbest nazım özellikleri kullanılır. Anlatım oldukça coşkuludur, geniş kitlelere hitap etmek istedikleri için söylev üslubu hakimdir ve dil alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır. Şiirlerde ideolojik bir içerik görülür, materyalist ve sosyalist düşünce yapısıyla emek, sömürü ve başkaldırı gibi kavramlar işlenir. Karamsarlık yerine geleceğe dair umut aşılanır, güzel günlerin geleceğine olan inanç her zaman canlı tutulur.

Toplumcu şiir denildiğinde akla gelen ilk ve en güçlü isim Nazım Hikmet Ran’dır. Bu akımın öncüsü kabul edilir ve Türk şiirine serbest nazmı getirerek o güne kadar alışılmış kalıpları yıkmıştır. Şiirlerinde Rus şair Mayakovski’den etkilendiği görülür, makineleşmeye olan hayranlığı ve gür sesiyle kitleleri harekete geçirmeyi amaçlar. Onun açtığı yoldan giden bir diğer önemli isim Rıfat Ilgaz’dır. Çoğumuz onu Hababam Sınıfı’nın yazarı olarak tanısak da aslında toplumcu gerçekçi çizginin çok önemli şairlerinden biridir ve eserlerinde yoksul halkın sıkıntılarını mizahi bir üslupla harmanlayarak anlatır.

Bu anlayışın en sevilen temsilcilerinden biri de Ahmed Arif’tir. Sadece tek bir şiir kitabı olmasına rağmen Anadolu insanının acısını, umudunu ve direncini o kadar içten bir dille anlatmıştır ki şiirleri dilden dile dolaşır. Bir diğer isim olan Ceyhun Atuf Kansu ise asıl mesleği doktorluk olduğu için Anadolu’yu karış karış gezmiş, hasta çocukları ve halkın çaresizliğini yakından görmüş, bu gözlemlerini de oldukça duygusal bir dille şiirleştirmiştir. Ayrıca Hasan Hüseyin Korkmazgil ve Enver Gökçe gibi isimler de bu akımın önemli şairleri arasında yer alır.