Bu konuların ayrıntılı özet geçecek şekilde, sınavda, yazılıda çıkabilecek şekilde not çıkartıp, ayrı ayrı soru örneği oluşturabilir misiniz? 1.Dönem 2.yazılı

Question

Mibutilerde Yaşam (Pigmeler)

2. Sanayileşme, Güç ve Kentleşme

3. Yoğun Nüfuslu Şehirler ve Kentleşme Oranları

4. Gelecekte Nüfus Projeksiyonları (Ülkeler ve Kıtalar)

5. Yaş Gruplarına Göre Dünya Nüfusu (0–14, 15–64, 65+)

6. Gelecekte Yerleşmeler (Kentleşme oranları, mega kentler)

7. Gelecekteki Ekonomi (E7, Çin, Hindistan, Türkiye vb.)

8. Sanayi Devrimleri (1., 2., 3., 4. Devrim)

9. Ülkelerin Milli Gelirleri (2023 ve 2060 projeksiyonları)

10. Türkiye’nin İşlevsel Bölgeleri (Doğal ve Beşerî ölçütler)

11. Bölgesel Kalkınma Projeleri

• GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi)

• DAP (Doğu Anadolu Projesi)

• DOKAP (Doğu Karadeniz Projesi)

• KOP (Konya Ovası Projesi)

12. Türkiye Ekonomisi ve Hizmet Sektörü

13. Ulaşımı Etkileyen Faktörler (Doğal ve Beşerî)

14. Ulaşım, Yerleşme ve Ekonomik Faaliyetler

15. Türkiye’de Ulaşım Tarihi

Karayolu

• Demiryolu

• Denizyolu (Kabotaj Kanunu, limanlar, hinterland)

• Havayolu

16. Türkiye’de Boru Hatları (Doğalgaz ve Petrol)

Bu konuların ayrıntılı özet geçecek şekilde, sınavda, yazılıda çıkabilecek şekilde not çıkartıp, ayrı ayrı soru örneği oluşturabilir misiniz? 1.Dönem 2.yazılı. Sizin Coğrafya hocanız yazılı hakkında bir şey dedi mi?

Answer 1

Bizim coğrafyacı derste özellikle haritalara çok dikkat etmemiz gerektiğini, Türkiye'deki bölgesel kalkınma projelerinin yerlerini ve hangi illeri kapsadığını mutlaka bilmemiz gerektiğini söyledi. Bir de bu boru hatlarının hangisi petrol hangisi doğalgaz taşıyor karıştırmayın dedi, benden söylemesi. Senin için konuları birleştirip çalışmalık bir özet çıkardım, hemen altına da çıkabilecek soruları ekledim.

Mbutiler, Nüfus ve Şehirleşme Konuları

İlk olarak şu Mbuti pigmelerinden başlayalım. Bu insanlar Kongo Havzası'ndaki yağmur ormanlarında yaşayan, dünyadaki gelişmelere kapalı, kısa boylu ve avcı-toplayıcı bir topluluk. Tarım yapmayı bilmiyorlar, tamamen doğadan tüketiyorlar ve takas usulüyle yaşıyorlar. Sonra nüfus ve şehirleşmeye geçersek, sanayileşme her zaman göçü tetikler. İnsanlar iş bulmak için köylerden kentlere akın eder. Mesela dünyada ilk sanayi devrimiyle İngiltere'de Manchester gibi şehirler bir anda büyüdü. Gelecekteki nüfus projeksiyonlarına baktığımızda ise Avrupa kıtasının nüfusu yaşlanıp azalırken, Afrika ve Asya kıtalarının nüfusunun artmaya devam edeceği öngörülüyor. Şehirler artık Tokyo, Yeni Delhi gibi devasa mega kentlere dönüşüyor. Nüfus piramitlerinde 0-14 yaş grubu azalırsa o ülke gelişiyor demektir, çünkü doğum oranı düşüyordur. 65 yaş üstü artıyorsa da sağlık hizmetleri iyileşmiş demektir.

Bu bölümden şöyle sorular gelebilir. Mbuti pigmelerinin temel geçim kaynağı ve yaşam tarzı nasıldır diye sorabilir. Sanayileşme ile kentleşme arasındaki ilişkiyi açıklayınız diyebilir. Bir de dünya nüfusunun gelecekteki dağılışı hakkında kıtalar bazında yorum yapmanızı isteyebilir, mesela hangi kıtanın nüfusu azalma eğilimindedir gibi.

Ekonomi, Sanayi Devrimleri ve Geleceğin Ekonomisi

Ekonomi kısmında E7 ülkeleri kavramı çok önemli. Çin, Hindistan, Türkiye, Brezilya gibi gelişmekte olan ülkeler gelecekte G7 denilen gelişmiş ülkelerin ekonomilerini geçecek gibi duruyor. Dünya ekonomik ekseni batıdan doğuya kayıyor. Sanayi devrimlerini sırasıyla bilmek lazım. 1. Sanayi Devrimi buhar gücü ve kömürle başladı. 2. Sanayi Devrimi elektrik ve seri üretimle devam etti. 3. Sanayi Devrimi bilgisayar ve otomasyondu. Şu an konuştuğumuz 4. Sanayi Devrimi ise yapay zeka, genel ağ ve siber fiziksel sistemlerdir. Ülkelerin milli gelirlerinde de Asya ülkelerinin yükselişi dikkat çekiyor.

Buradan çıkacak sorular bellidir. Sanayi devrimlerinin aşamalarını maddeler halinde değil de özellikleriyle yazman istenebilir. E7 ülkeleri hangileridir ve dünya ekonomisindeki yerleri nasıl değişecektir diye sorabilir. Sanayi 4.0 kavramını açıklayınız şeklinde güncel bir soru da gelebilir.

Türkiye'nin Bölgesel Kalkınma Projeleri

Burası sınavın en baba konusu bence. Türkiye'de bölgeler arası gelişmişlik farkını azaltmak için projeler yapılıyor. GAP yani Güneydoğu Anadolu Projesi en büyüğü. Amacı sulama ve enerji üretimi. Fırat ve Dicle nehirleri üzerine barajlar yapıldı, pamuk üretimi patladı. DAP yani Doğu Anadolu Projesi'nin ana olayı hayvancılığı geliştirmek ve kış turizmini canlandırmak. DOKAP yani Doğu Karadeniz Projesi'nde yayla turizmini geliştirmek için Yeşil Yol projesi var, ayrıca fındık ve çay tarımını modernize etmek istiyorlar. KOP yani Konya Ovası Projesi'nde ise en büyük sorun kuraklık. Mavi Tünel ile Göksu nehrinin suyunu Konya ovasına akıtıp sulamayı artırmayı ve obruk oluşumunu engellemeyi hedefliyorlar. ZBK projesi de Zonguldak tarafında kömür işletmelerini modernize etmek için var.

Hoca buradan kesin harita sorusu sorar. Haritada numaralı yerler verip hangi proje alanı olduğunu sorabilir. GAP'ın bölge ekonomisine ve tarım ürünlerine etkisini sorabilir. Konya Ovası Projesi'nin (KOP) temel amacı nedir, hangi sorunu çözmeye çalışmaktadır diye sorabilir. DAP kapsamındaki illerde hangi ekonomik faaliyet ön plandadır diyebilir.

Ulaşım Sistemleri ve Boru Hatları

Ulaşımı etkileyen en temel faktör yer şekilleridir. Dağların kıyıya paralel uzandığı Karadeniz ve Akdeniz'de kıyı ile iç kesim arası ulaşım zordur, tünellerle sağlanır. En ucuz ulaşım sistemi denizyoludur çünkü tek seferde çok yük taşır ve yol yapım masrafı yoktur. Limanın art bölgesi yani hinterlandı genişse o liman gelişir, İzmir ve Mersin limanları gibi. Sinop limanı hinterlandı dar olduğu için gelişmemiştir.

Demiryolu karadan sonra en yaygın olanıdır, son yıllarda Yüksek Hızlı Tren (YHT) ve Bakü-Tiflis-Kars (Demir İpek Yolu) hattı çok önemli. Boru hatlarında ise petrol taşıyanlar Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) ve Kerkük-Yumurtalık hatlarıdır. Doğalgaz taşıyanlar ise Mavi Akım (Rusya'dan gelir), TANAP (Azerbaycan gazını Avrupa'ya taşır) ve Türk Akımı'dır.

Sınavda ulaşım maliyetlerini karşılaştırmalı sorabilir, mesela neden denizyolu en ucuzdur diyebilir. Hinterland kavramını açıklayıp bir liman örneği vermeni isteyebilir. Boru hatlarından hangisi petrol hangisi doğalgaz taşır, ya da TANAP'ın güzergahı ve önemi nedir gibi sorular gelebilir. Türkiye'nin enerji koridoru olmasındaki jeopolitik konumu yorumlatabilir.

Comments

Allah razı Olsun Cahit, teşekkür ederim. İnşallah sınavda aynısı çıkar, anlattıklarının.