Tarihe yardımcı bilimler, tarihin faydalandığı bilim dallarıdır. Tarihe yardımcı bilimlerin sayısı ve isimleri farklı kaynaklarda değişiklik gösterebilir, ancak genel olarak şunları sayabiliriz:
-
Coğrafya: Yer ve iklim bilimidir. Tarihi olayların geçtiği yerin coğrafi özelliklerini, insanların ekonomik ve sosyal durumlarını inceler.
-
Arkeoloji: Kazı bilimidir. Toprak ya da su altında kalmış ve insanlar tarafından yapılmış araç, gereç, eşya ve bina kalıntılarının bulunması, çıkarılması ve incelenip açıklanması arkeolojinin konusudur.
-
Antropoloji: İnsan bilimidir. İnsanların gelişim süreçlerini, fiziki ve sosyal yapılarını inceler.
-
Etnografya: Folklor –Kültür (Halk) bilimidir. İnsan topluluklarının öz kültürlerini inceler. Toplumların örf, adet ve geleneklerini inceler.
-
Hukuk: Yasalar bilimidir. Tarihi olayların hukuki boyutunu ve yasal düzenlemeleri inceler.
-
Kronoloji: Takvim ve zaman bilimidir. Olayların gerçekleştiği zamanın tam ve doğru tespit edilmesi kronolojinin konusudur.
-
Edebiyat: Dil sanatı bilimidir. Tarihi olayların edebi yansımalarını ve kaynaklarını inceler.
-
Felsefe: Bilgelik bilimidir. Tarihi olayların felsefi boyutunu ve etkilerini inceler.
-
Tarih Felsefesi: Tarihin amacını, yöntemini ve anlamını araştıran bilim dalıdır.
-
Paleografya: Yazı bilimidir. Geçmişte kullanılan tüm yazı çeşitlerini inceler. Yazılı belgelerin çözümünde önemli bir bilim dalıdır.
-
Epigrafya: Kitabeler bilimi. Yazılı anıtları ( abideler, yazıtlar, kale kitabeleri) inceler ve yorumlar.
-
Sosyoloji: Toplum bilimi. Toplum halindeki insanı, toplumlar arası ilişkileri, insanların oluşturduğu tüm sosyal kurumları inceler.
-
Filoloji: Dil bilimidir. Yazılı belgelerin okunması kadar, o dilin özelliklerinin de bilinmesi zorunludur. Geçmişte ve günümüzde kullanılan dillerin de bilinmesi filolojinin konusudur.
-
Diplomatik: Siyaset Bilimi. Siyasi belgeleri ve antlaşmaları inceleyen, açıklayan ve yorumlayan bilim dalıdır.
-
Nümizmatik: Para bilimidir. Meskûkât (sikke bilimi) adıyla da kullanılır. Madeni para ve madalyaları inceler.
