Question

Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti’nin izlediği dış politikayı nasıl etkilemiştir?

Answer 1

Lozan Barış Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde Türkiye ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan bir barış anlaşmasıdır. Bu anlaşma, Türk Kurtuluş Savaşı’nın sonucunda Türkiye’nin bağımsızlığını ve egemenliğini uluslararası alanda tanıtan bir belgedir. Lozan Barış Antlaşması, Türkiye’nin Mondros Ateşkes Anlaşması ve Sevr Antlaşması ile elinden alınmak istenen topraklarının ve bu topraklar üzerinde yaşayan Türk milletinin bağımsızlığının yeniden onaylanmasıdır. Bu antlaşma, millî sınırlar içinde yeni bir Türk Devleti’nin varlığını sağlamıştır.

Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti’nin izlediği dış politikayı da büyük ölçüde etkilemiştir. Bu antlaşma sonrası Türkiye, gerçekçi ve barışçı bir dış politika yürütmeye çalışmış; bir taraftan uluslararası alanda kendini kabul ettirmeye çalışırken, diğer taraftan da münasebette bulunduğu devletlerle hükümranlık hakkına saygı esasında iyi geçinmeyi temel şiar edinmiştir. Atatürk Dönemi’nde uygulanan dış politikanın temeli, Türk milletinin ve devletinin bağımsızlığından asla taviz vermemekti. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti; ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel alanlarda gerçekleştirdiği köklü değişiklikler ve Atatürk’ün uygulamaya koyduğu inkılaplar ile çağdaş uygarlık seviyesinin üzerine çıkmayı ilke olarak benimsemiştir.

Türkiye, Lozan Barış Antlaşması sonrası uluslararası alanda yerini alırken İngiltere ile Irak sınırının çizilmesi, nüfus mübadelesi, yabancı okullar, Osmanlı Devleti’nden kalan dış borçlar, Boğazlar meselesi, Hatay sorunu gibi meselelerin çözüme kavuşturulmasına yönelik politikalar izlemiştir. Ayrıca Türkiye, komşu ülkelerle ve bölge ülkeleriyle barışı esas alan diplomatik ilişkiler kurmayı, mevcut olan ve çıkması muhtemel sorunları diplomatik yollarla çözmeyi prensip olarak kabul etmiştir. Türkiye-Fransa ilişkilerinde Musul sorunu, Hatay sorunu ve Suriye sınırının belirlenmesi gibi konular ön plana çıkmıştır. Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde nüfus mübadelesi ve Ege adalarının durumu gibi konular gündeme gelmiştir. Türkiye-Sovyetler Birliği ilişkilerinde ise dostluk ve işbirliği esas alınmıştır.

Özetle, Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti’nin izlediği dış politikayı olumlu yönde etkilemiştir. Bu antlaşma ile Türkiye, uluslararası alanda saygın bir konuma gelmiş ve bağımsızlığını korumak için gerekli adımları atmıştır. Türkiye, Lozan’da çözülemeyen sorunların halledilmesine yönelik bir politika izlemiş ve komşu ülkelerle ve bölge ülkeleriyle barışçı ilişkiler geliştirmiştir. Türkiye, Lozan Barış Antlaşması ile yeni bir devlet olarak dünya sahnesine çıkmış ve çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmayı hedeflemiştir.