Atatürk ilkeleri, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş ve gelişim sürecinde Atatürk tarafından ortaya konan ve anayasal olarak güvence altına alınan temel düşünce ve değerlerdir. Atatürk ilkeleri şunlardır:
-
Cumhuriyetçilik: Türkiye Cumhuriyeti’nin devlet şekli olarak cumhuriyeti benimsemesi ve millet egemenliğine dayanan demokratik bir rejim kurmasıdır.
-
Milliyetçilik: Türkiye Cumhuriyeti’nin millet olma bilincini geliştirmesi ve millî birlik ve beraberliği sağlamasıdır.
-
Halkçılık: Türkiye Cumhuriyeti’nin halkın çıkarlarını gözeten, sosyal adaleti sağlayan ve halkın katılımını artıran bir yönetim anlayışı benimsemesidir.
-
Devletçilik: Türkiye Cumhuriyeti’nin ekonomik kalkınma ve bağımsızlık için devletin ekonomide düzenleyici ve yönlendirici rol oynamasını savunmasıdır.
-
Laiklik: Türkiye Cumhuriyeti’nin din ile devlet işlerini ayırması ve din özgürlüğünü güvence altına almasıdır.
-
İnkılâpçılık: Türkiye Cumhuriyeti’nin çağdaşlaşma yolunda gerekli olan her türlü yeniliği yapması ve geri kalmışlıktan kurtulmasıdır.
Atatürk ilkelerinin amaçları ve ortak özellikleri ise şöyle sıralanabilir:
-
Atatürk ilkelerinin temel amacı, Türk milletinin birlik, beraberlik içinde onurlu ve mutlu bir hayat sürmesini sağlamaktır. Bağımsız ve güçlü bir Türkiye, ulaşılmak istenen başlıca hedeftir. Türkiye Cumhuriyeti’nin gelişmesi, güçlenmesi ve sonsuza kadar bağımsız yaşaması varılmak istenen nihaî sonuçtur.
-
Atatürk ilkelerinin ortak özellikleri ise şunlardır:
-
Atatürk ilkeleri, Türk Milleti’nin ihtiyaçlarından doğmuştur.
-
Atatürk ilkeleri tarihi ve sosyolojik gelişmelerin bir sonucudur.
-
Atatürk ilkeleri hem sözle hem de uygulama ile Atatürk tarafından belirlenmiştir.
-
Atatürk ilkeleri sorunları akıl, mantık ve bilimin kurallarına göre çözmeyi öngörür.
-
Atatürk ilkeleri kişinin hak ve özgürlüklerini korur.
-
Atatürk ilkeleri demokratik kurallara uymayı esas alır.
-
Atatürk ilkeleri başkasına özenerek veya taklit ederek belirlenmemiş, toplumun ihtiyaçlarından doğmuştur.
-
Atatürk ilkeleri bir bütün olarak değerlendirilir, birbirini tamamlayıcıdır.
-
Atatürk ilkeleri Türk toplumunu çağdaşlaşmasını hedeflemiştir.