Rüzgar, Dünya’nın güneş tarafından eşit olmayan şekilde ısınmasının neden olduğu hava hareketidir. Rüzgar yönü, rüzgarın geldiği yön olarak tanımlanır. Örneğin, kuzey rüzgarı kuzeyden güneye doğru eser.
Dünyada beş ana rüzgar bölgesi bulunmaktadır. Bunlar; kutup rüzgarları, batı rüzgarları, enlem rüzgarları, alize rüzgarları ve durgunluk rüzgarlarıdır. Kutup rüzgarları, kutuplardan ekvatora doğru esen soğuk ve kuru rüzgarlardır. Batı rüzgarları, orta enlemlerde batıdan doğuya doğru esen ılık ve nemli rüzgarlardır. Enlem rüzgarları, ekvatorun her iki yanında doğudan batıya doğru esen sıcak ve nemli rüzgarlardır. Alize rüzgarları, ekvatorun her iki yanında kuzeydoğudan güneybatıya veya güneydoğudan kuzeybatıya doğru esen ılık ve nemli rüzgarlardır. Durgunluk rüzgarları, ekvator bölgesinde çok zayıf veya hiç esmeyen sıcak ve nemli rüzgarlardır.
Dünyada ayrıca yerel olarak esen ve özel isimler taşıyan bazı rüzgarlar da vardır. Bunlardan bazıları şunlardır:
-
Berg: İç dağlardan Namibya ve Güney Afrika’nın güney ve batı kıyılarına doğru esen sıcak bir rüzgardır.
-
Bora: Kuzey Adriyatik kıyılarında ve kuzey İtalya ovalarında ağırlıklı olarak kış ve ilkbaharda esen soğuk bir rüzgardır.
-
Chinook: Rocky Dağları’nın doğu tarafında meydana gelen ılık ve kuru bir batı rüzgarıdır.
-
Etesian: Doğu Akdeniz’de, özellikle Ege Denizi’nde, yaz aylarında (Mayıs-Eylül arası) kuzey-doğu ve kuzey-batı arasında esen soğuk bir rüzgardır. Türkiye’de bu rüzgara “Meltem” adı verilir.
-
Foehn: Bir dizi dağın rüzgar altında meydana gelen ılık kuru rüzgarlardır.
-
Haboob: Sudan’da yaklaşık 13° K kuzeyindeki bir toz fırtınası olarak bilinir.
-
Harmattan: Kuzey-batı Afrika üzerinde kuzey-doğu / doğu yönünden esen kuru bir rüzgardır.
