Question

1956 Süveyş Krizinin sebebi nedir?

Answer 1

1956 Süveyş Krizi’nin sebebi, Mısır lideri Cemal Abdünnasır’ın Süveyş Kanalı’nı millileştirmesi ve Batılı devletlerin buna karşı çıkmasıdır. 

Süveyş Krizi’nin arka planında şu faktörler de rol oynamıştır:

• Mısır’ın Sovyetler Birliği ile yakınlaşması ve Çekoslovakya’dan silah alması, Batı’yı endişelendirdi.
• Mısır’ın Asvan Barajı’nı inşa etmek için ABD ve İngiltere’den kredi istemesi, ancak bu iki ülkenin kredi vermeyi reddetmesi, Mısır’ı ekonomik olarak zor durumda bıraktı.
• Mısır’ın İsrail karşıtı Filistin Kurtuluş Örgütü’nü (FKÖ) desteklemesi ve İsrail ile Suriye arasındaki Golan Tepeleri sorununa müdahil olması, İsrail’i tehdit etti.
• Mısır’ın Tiran Boğazı’nı İsrail gemilerine kapatarak Akabe Körfezi’ne ulaşımını engellemesi, İsrail’in ekonomik çıkarlarına zarar verdi.
• Mısır’ın Birleşmiş Milletler Acil Müdahale Kuvveti’ni (UNEF) Sina Yarımadası’ndan çekmesini istemesi ve Ürdün ile askeri bir pakt imzalaması, İsrail’i savaşa hazırlanmaya itti.

Bu faktörlerin etkisiyle, İngiltere, Fransa ve İsrail, Mısır’a karşı gizli bir plan hazırladılar. Buna göre, İsrail Sina Yarımadası’nı işgal edecek, ardından İngiltere ve Fransa da Süveyş Kanalı’nın kontrolünü ele geçirmek için müdahale edecekti. Bu plan 29 Ekim 1956’da uygulamaya kondu. Ancak ABD ve Sovyetler Birliği bu müdahaleye karşı çıkarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde ateşkes kararı aldırdılar. Böylece Süveyş Krizi sona erdi. Ancak bu kriz, Orta Doğu’daki siyasi ve askeri dengeleri değiştirdi. Mısır, Arap milliyetçiliğinin lideri haline geldi. İngiltere ve Fransa, bölgedeki etkilerini kaybetti. ABD ve Sovyetler Birliği ise bölgedeki rekabetlerini arttırdı.