Kolağası, Osmanlı ordusunda yüzbaşı ile binbaşı arasındaki rütbedir. Bu rütbe, Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusunda kullanılmıştır. Askeri örgütün kurulmasından sonra, bir alay 8 sağ ve 8 sol olmak üzere toplam 16 kola ayrılmıştır. Her kolun komutanına (sağ ve sol) kolağası rütbesi verilmiştir. Kolağalı rütbesi, üniformanın kollarına dikilen üç şeritten oluşuyordu. Sol kolağasının şeritlerinden alttaki ikisi sarı, üstteki beyaz; sağ kolağasınınkiler ise iki sarı arasında bir beyazdı. Sağ kolağası, sol kolağasından daha kıdemli bir rütbe olarak kabul edilirdi. Buna göre yüzbaşılıktan sol kolağasılığa, ardından da sağ kolağasılığa terfi edilirdi. Ancak 1862’de orduda rütbeler yeniden belirlenirken, kolağalığının yüzbaşılıkla binbaşılık arasında tek bir rütbe olması öngörüldü.
