İhtilâs, fıkıh teriminde kullanılan bir kavramdır. Sözlük anlamı, “kapıp almak, çalmak, fırsatını kollayıp bir malı alıp kaçmak” gibi anlamlara gelir. İslâm hukukunda ise özel bir koruma altında bulunmayan menkul bir malı, sahibinin ya da yetkili kimsenin rızası olmadan ve zor kullanmadan hile ve el çabukluğu ile alıp kaçmayı ifade eder. Bu fiili işleyene muhtelis denir. İhtilâs, hırsızlık ölçüsünde ağır bir suç teşkil etmez ve ceza bakımından hain, müntehib ve muhtelis arasında farklılık gösterir. Hadislerde ihtilâs kelimesi, küçük çaptaki hırsızlıkları ifade etmek için kullanılmıştır. Örneğin, namaz esnasında sağa sola bakınma, şeytanın namaz kılandan çaldığı kısım olarak nitelendirilir. Ancak fıkıh literatüründe terim anlamı kazanması ve benzeri kavramlarla farkının belirlenmeye çalışılması, hadislerdeki tartışmalardan kaynaklanır. Araplar arasında, günlük ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde küçük çapta hırsızlık yapan kimselere daha müsamahalı bakılıp terim anlamıyla hırsızlardan ayrı tutulmuş olmasının da bunda payı vardır. Klasik fıkıh doktrininde serika terimiyle ifade edilen hırsızlık suçunda koruma altındaki bir malın gizlice çalınması, ihtilâs ile farklılık arz eder. İhtilâs, eylemin alenîliği ya da zor yerine el becerisiyle işlenmesi yönüyle öne çıkar. Buna göre muhtelis, bir kimsenin üzerinde veya ona ait bir yerde bulunan malı, dalgınlığından yararlanarak hile ve el çabukluğuyla alıp kaçan kimseyi ifade eder.
