Question

Börk nedir?

Answer 1

Börk, genellikle hayvan postu, deri, keçe veya çuhadan yapılmış ve çeşitli renk, şekil ve süslemelerle donatılmıştır. Börkler ayrıca kişinin mertebesini de gösterirdi.

Börkün tarih boyunca geçirdiği dört safhadan bahsedilebilir:

1. İslamiyet Öncesi Devir: Bu devirde Hunlar, Göktürkler ve Uygurlar gibi Kuzey Asya kavimleri börk giymiştir. Bu börkler taç şeklinde olup tanrı ve hükümdar tasvirlerinde görülmektedir. Börkler kürkten yapılmış ve altın tezyinatla süslenmiştir.
2. İlk İslami Devir: Bu devirde Türkistan İslam uleması Arap sarığı yerine kendi mahalli başlıklarını giymeye devam etmiştir. Börk karşılığı olarak Arapça metinlerde kalensüve Türkiyye, kalensüve Şâşî veya kalensüve Bulgarî gibi adlara rastlanmıştır.
3. Selçuklu ve Osmanlı Devri: Bu devirde börk, İran ve Anadolu’da yaşayan Türkmen boylarında ve Selçuklu ve Osmanlı ordularında kullanılmıştır. Börkün önemli bir çeşidi de Yeniçeriler için resmi başlık olarak kabul edilen börktür. Bu börkün ön kısmına bir kaşıklık eklenmiş ve kaşık yoldaşlığı sembolize etmiştir.
4. Cumhuriyet Devri: Bu devirde börk, geleneksel Türk kültürünün bir parçası olarak yaşamaya devam etmiştir. Özellikle Anadolu’da bazı yörelerde hâlâ börk giyilmektedir. Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün de Horasan börkü adı verilen bir başlık giydiği bilinmektedir.