Question

Safevî Devleti'nin yıkılış sebepleri nelerdir?

Answer 1

Safevî Devleti’nin yıkılış sebepleri şunlardır:

• Safevî Devleti’nin Şii mezhebini resmi din olarak kabul etmesi, Sünni komşuları olan Osmanlı Devleti ve Babür İmparatorluğu ile sürekli çatışma halinde olmasına neden olmuştur. Bu durum Safevî Devleti’nin hem askeri hem de ekonomik kaynaklarını tüketmiştir.
• Safevî Devleti’nin doğu sınırlarında Sünni Afgan kabileleri isyan etmiş ve Kandahar’ı ele geçirmişlerdir. Safevî ordusu bu isyanı bastırmak için gönderildiğinde, açlık, hastalık ve iç çekişmeler yüzünden başarısız olmuştur.
• Safevî Devleti’nin içerisindeki Kızılbaş Türkmenler, Şah Hüseyin’in zayıf yönetimi altında devlet işlerinden uzaklaştırılmış ve yerlerine Gürcü ve Ermeni asıllı kişiler getirilmiştir. Bu durum Kızılbaşların hoşnutsuzluğuna ve devlete karşı cephe almalarına yol açmıştır.
• Safevî Devleti’nin merkezi otoritesinin zayıflaması, eyalet valilerinin bağımsız hareket etmesine ve isyanlara sebep olmuştur. Özellikle Azerbaycan’da Nadir Şah Afşar adında bir vali, Şah Hüseyin’i tahttan indirerek kendini Şah ilan etmiştir (1732).
• Safevî Devleti’nin yıkılışını tamamlayan son darbe ise Rusya ve Osmanlı Devleti’nin İran topraklarını işgal etmesi olmuştur (1722-1724). Bu işgal sonucunda Safevî Devleti’nin büyük bir kısmı kaybedilmiştir.