Fransız ihtilali, Fransa’da 1789-1799 yılları arasında yaşanan ve mutlak monarşinin devrilip yerine cumhuriyetin kurulması ile sonuçlanan bir sosyal ve siyasi devrimdir. Fransız ihtilali, Avrupa ve dünya tarihinde büyük bir dönüm noktası olmuş ve milliyetçilik, demokrasi, insan hakları, özgürlük, eşitlik ve laiklik gibi kavramları ortaya çıkarmıştır.
Fransız ihtilalinin nedenleri şunlardır:
-
Fransa’nın ekonomik durumunun kötüleşmesi ve iflas noktasına gelmesi. Fransa, Amerikan Bağımsızlık Savaşı’na yaptığı yardımlar ve uzun süren savaşlar nedeniyle büyük bir borç yükü altına girmişti.
-
Fransa’da vergi adaletsizliği ve sosyal eşitsizlik olması. Fransa’da halkın büyük bir kısmını oluşturan üçüncü sınıf (burjuva, köylü ve işçiler) ağır vergiler öderken, soylular ve kilise mensupları vergiden muaf tutuluyordu.
-
Fransa’da aydınlanma fikirlerinin yayılması ve demokrasi özleminin artması. Fransa’da Voltaire, Rousseau, Montesquieu gibi aydınlar, halka insan hakları, özgürlük, eşitlik, adalet ve ulusal egemenlik gibi kavramları tanıttılar. Ayrıca Amerika ve İngiltere’de kurulan demokratik yönetimler de Fransız halkını etkiledi.
-
Fransa’da siyasi kriz ve toplumsal hareketlerin yaşanması. Fransa’da kralın yetkilerini sınırlamak isteyen üçüncü sınıf temsilcileri ile kral arasında anlaşmazlıklar çıktı. Halk da sokaklara dökülerek protestolar, yürüyüşler ve ayaklanmalar düzenledi.
Fransız ihtilalinin sonuçları şunlardır:
-
Fransa’da mutlak monarşi yıkılarak, egemenliğin halka ait olduğu kabul edildi. Kralın yetkileri sınırlandırıldı ve daha sonra kral idam edildi. Fransa’da cumhuriyet ilan edildi.
-
Fransa’da eşitlik, özgürlük, adalet, milliyetçilik, laiklik gibi demokrasi ilkeleri yaygınlaştı. İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi ilan edildi. Feodal düzen kaldırıldı. Kölelik yasaklandı. Kilisenin gücü azaltıldı.
-
Fransız İhtilali, Avrupa ve dünyada milliyetçilik akımını güçlendirdi. Çok uluslu imparatorluklar dağılma sürecine girdi.
