Question

Dünyamızın en kuzeyinde ve en güneyinde hangi ülkeler var. Buralarda hangi mevsimler yaşanır. Gece-gündüz nasıl oluşur?​

Answer 1

Kuzey ve güney kutuplarına en yakın ülkelerin sınırları değişkenlik gösterebilir. Ancak genel olarak kabul edilen bazı ülkeler şunlardır:

• Dünyanın en kuzeyinde yer alan ülkeler: Norveç, Rusya, Kanada, Danimarka (Grönland adası ile), İzlanda ve Finlandiya.
• Dünyanın en güneyinde yer alan ülkeler: Arjantin, Şili, Yeni Zelanda (Campbell Adası ile), Avustralya (Macquarie Adası ile), Fransa (Kerguelen Adaları ile) ve Birleşik Krallık (Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları ile).

Buralarda hangi mevsimler yaşanır diye soruyorsunuz. Bu sorunun cevabı da ülkelere göre değişir, çünkü kuzey ve güney yarımkürelerde mevsimler tersine işler. Yani kuzey yarımkürede yaz olduğunda güney yarımkürede kış olur, ve tam tersi. Ayrıca kutup bölgelerinde mevsimler daha az belirgin olur, çünkü gün ışığı süresi çok fazla veya çok az olabilir.

• Dünyanın en kuzeyinde yer alan ülkelerde genellikle soğuk ve karlı bir iklim hüküm sürer. Kışlar uzun ve karanlık, yazlar ise kısa ve aydınlık geçer. Bazı bölgelerde kutup gecesi veya kutup gündüzü denilen olaylar yaşanır. Bu olaylarda güneş birkaç hafta veya ay boyunca hiç batmaz veya hiç doğmaz.
• Dünyanın en güneyinde yer alan ülkelerde de benzer şekilde soğuk ve karlı bir iklim görülür. Ancak bu ülkelerin bazıları daha ılıman bölgelere de sahiptir. Örneğin Arjantin ve Şili’nin kuzey kesimleri daha sıcak ve kurak, Yeni Zelanda ve Avustralya’nın güney kesimleri ise daha ılık ve nemli olabilir.

Gece-gündüz nasıl oluşur diye soruyorsunuz. Bu sorunun cevabı ise dünyanın eksen eğikliği ile ilgilidir. Dünya ekseni etrafında dönerken, güneş ışınları dünyanın farklı bölgelerine farklı açılarda gelir. Bu da gece-gündüz sürelerinin değişmesine neden olur.

• Kuzey yarımkürede yaz mevsiminde, dünya ekseni güneşe doğru eğik olduğu için, güneş ışınları daha dik gelir ve gün ışığı süresi uzar. Bu da gündüzlerin uzun, gecelerin kısa olmasına sebep olur.
• Kuzey yarımkürede kış mevsiminde ise, dünya ekseni güneşten uzaklaştığı için, güneş ışınları daha yatay gelir ve gün ışığı süresi kısalır. Bu da gündüzlerin kısa, gecelerin uzun olmasına sebep olur. Güney yarımkürede ise tam tersi olur. Yaz mevsiminde gün ışığı süresi uzar, kış mevsiminde ise kısalır. Bu da kuzey yarımküredeki mevsimlerin tersine işlemesine neden olur.
• Kutup bölgelerinde ise gece-gündüz süreleri daha farklıdır. Kutup noktalarına yakın bölgelerde, güneş ışınları çok eğik geldiği için, yaz mevsiminde güneş hiç batmaz ve kutup gündüzü denilen bir olay yaşanır. Kış mevsiminde ise güneş hiç doğmaz ve kutup gecesi denilen bir olay yaşanır. Bu olaylar kutup noktalarından uzaklaştıkça azalır ve daha ılıman bölgelerde gece-gündüz süreleri daha dengeli olur.