Question

Oksijensiz solunum nasıl gerçekleşir?

Answer 1

Oksijensiz solunum, oksijen kullanmadan organik besinlerden enerji (ATP) elde etme işidir. Bu solunum yolu, bazı canlılar için zorunlu iken, bazı canlılar için de ortamda oksijen kalmadığında yapılan bir alternatif solunum yoludur. Oksijensiz solunumda, glikoz molekülü tam olarak okside olmaz, yani CO2 ve H2O’ya kadar parçalanmaz. Bu nedenle oksijensiz solunumda elde edilen enerji miktarı oksijenli solunuma göre daha azdır.

Oksijensiz solunumda, glikoz molekülü sitoplazmada glikoliz ile iki pirüvat molekülüne parçalanır. Bu sırada 2 ATP harcanır, 4 ATP ve 2 NADH üretilir. Net olarak 2 ATP ve 2 NADH kazanılır. Ancak pirüvat molekülleri mitokondriye giremez ve krebs döngüsüne katılamaz. Bu durumda NADH molekülleri elektronlarını geri vermek zorundadır. Elektronları geri vermek için ise pirüvat molekülünün indirgenmesi gerekir. Pirüvat molekülünün indirgenmesi sonucunda ise farklı canlılarda farklı ürünler oluşur. Bu ürünler şunlardır:

• Laktik asit: Kas hücreleri, bazı bakteriler ve mantarlar oksijensiz solunum yaptıklarında pirüvat molekülünü laktik aside indirgerler. Bu reaksiyon şöyle gösterilebilir:

C6H12O6 → 2 C3H6O3 + 2 ATP

Glikoz → Laktik asit + Enerji

• Etil alkol ve karbondioksit: Maya hücreleri, bazı bitki hücreleri ve bazı bakteriler oksijensiz solunum yaptıklarında pirüvat molekülünü önce asetaldehide, sonra da etil alkole indirgerler. Bu reaksiyonlarda ayrıca karbondioksit de açığa çıkar. Bu reaksiyonlar şöyle gösterilebilir:

C6H12O6 → 2 C2H5OH + 2 CO2 + 2 ATP

Glikoz → Etil alkol + Karbondioksit + Enerji