Question

Mustafa Kemal’e suikast girişiminde bulunanların ulaşmak istedikleri amaçlar nelerdir?

Answer 1

Mustafa Kemal’e suikast girişiminde bulunanların ulaşmak istedikleri amaçlar, genel olarak cumhuriyeti yıkmak, saltanatı ve hilafeti geri getirmek, millî mücadeleyi ve inkılapları durdurmak, Türkiye’yi işgalcilerin etkisine bırakmak şeklinde özetlenebilir. Bu amaçlar, suikast girişiminde bulunanların farklı siyasi görüşlere ve çıkarlara sahip olduğunu göstermektedir. Suikast girişiminde bulunanlar arasında şu gruplar bulunmaktadır:

• İttihat ve Terakki Partisi taraftarları: Bu grup, İttihat ve Terakki Partisi’nin I. Dünya Savaşı’nda aldığı yenilgi ve yaptığı yanlış politikalar nedeniyle Mustafa Kemal’i sorumlu tutmaktaydı. Ayrıca, Mustafa Kemal’in cumhuriyeti kurarak saltanatı ve hilafeti kaldırmasına karşı çıkmaktaydı. Bu nedenle, Mustafa Kemal’i öldürerek eski rejimi geri getirmek ve iktidarı ele geçirmek istemekteydi.
• Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası üyeleri: Bu grup, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurucularından ve üyelerinden oluşmaktaydı. Bu parti, Mustafa Kemal’in partili cumhurbaşkanlığı sistemine, saltanatın kaldırılma biçimine, manda ve himaye reddine itiraz etmekteydi. Ayrıca, Mustafa Kemal’in laiklik ilkesini uygulamasına da karşı çıkmaktaydı. Bu nedenle, Mustafa Kemal’i öldürerek cumhuriyetin yapısını değiştirmek ve daha liberal bir siyaset anlayışını hakim kılmak istemekteydi.
• Yunanistan’ın desteklediği Pontusçu komitacılar: Bu grup, Yunanistan’ın desteğiyle Pontus Rum Cumhuriyeti’ni kurmak için çalışan komitacılardan oluşmaktaydı. Bu grup, Mustafa Kemal’in millî mücadelede Yunanistan’a karşı kazandığı zaferlerden rahatsız olmaktaydı. Ayrıca, Mustafa Kemal’in Lozan Antlaşması ile Türkiye’nin uluslararası alanda haklarını savunmasına da engel olmak istemekteydi. Bu nedenle, Mustafa Kemal’i öldürerek Türkiye’nin bölünmesine ve Yunanistan’ın güçlenmesine katkıda bulunmak istemekteydi.

Özetle, Mustafa Kemal’e suikast girişiminde bulunanların ulaşmak istedikleri amaçlar, cumhuriyet karşıtı, saltanat yanlısı, işgalci dostu ve millî mücadele düşmanı bir nitelik taşımaktaydı. Ancak bu girişim başarısız olmuş ve Mustafa Kemal’e olan sevgi ve saygının artmasına neden olmuştur.