Çatalhöyük ve Hacılar, Anadolu’da Neolitik ve Kalkolitik dönemlere ait önemli yerleşim yerleridir. Bu iki yerleşim yerinden çıkan buluntular, arkeolojik veriler ışığında karşılaştırılabilir. Benzer ve farklı özelliklerini şöyle sıralayabilirim:
-
Benzer özellikler:
-
Her iki yerleşim de kerpiçten yapılmış evlerden oluşmaktadır. Evlerin duvarlarına resimler, rölyefler ve boynuzlar asılmıştır. Evlerin içinde ocak, yatak, depo ve ölü gömme alanları bulunmaktadır.
-
Her iki yerleşim de tarım, hayvancılık, avcılık ve toplayıcılıkla geçinen topluluklara ev sahipliği yapmıştır. Buğday, arpa, mercimek, bezelye gibi bitkiler yetiştirilmiş; koyun, keçi, sığır gibi hayvanlar beslenmiştir. Ayrıca geyik, yaban domuzu, tilki gibi hayvanlar avlanmıştır.
-
Her iki yerleşim de obsidyen, kemik, taş ve kil gibi malzemelerden alet, silah, takı ve çanak çömlek üretmiştir. Obsidyen ticareti yapılmıştır. Çanak çömleklerde geometrik ve bitkisel motifler kullanılmıştır.
-
Farklı özellikler:
-
Çatalhöyük’te evlerin dışa kapalı olduğu, damlardan merdivenle girildiği görülmektedir. Hacılar’da ise evlerin kapıları ve pencereleri olduğu anlaşılmaktadır.
-
Çatalhöyük’te evlerin duvarlarına hayvan figürleri, av sahneleri, insan tasvirleri gibi resimler çizilmiştir. Hacılar’da ise evlerin duvarlarına geometrik şekiller çizilmiştir.
-
Çatalhöyük’te ana tanrıça kültüne ait heykelcikler bulunmuştur. Hacılar’da ise ana tanrıça kültüne ait bir kanıt bulunamamıştır.
