Verilen şiirlerden yola çıkarak Nevruzun bir bayram ve bir şölen gibi kutlanmasının nedenlerini yorumlayınız.

Question

Kâşgarlı Mahmut’un Dîvânu Lugâti’t-Türk adlı eserinde Nevruz bayramıyla ilgili aşağıdaki dörtlük bulunmaktadır:

Türlü çiçek saçıldı,

Güllü kilim yayıldı,

Âlem cennetsi oldu,

Artık dönmez soğuklar.

Çağdaş Azerbaycan şairlerinden Şehriyar’ın Heyder Baba’ya Selam adlı şiirinde de Nevruz bayramı geçmektedir:

Bayram yeli çardakları yıkanda,

Novruz gülü, kar çiçeği çıkanda,

Ağ bulutlar köyneklerin sıkanda,

Bizden de bir yâd eyleyen sağ olsun,

Derdlerimiz koy dik kelsin dağ olsun.

Çağdaş Kazak şairlerden Mukagali Makatayev’in Naurız Duman adlı şiirinden alıntı:

Nevruz ayı doğunca

Şenlik olur burada.

Verilirdi payları

Seferci oğlanlara

Nevruz ayı doğunca.

Verilen şiirlerden yola çıkarak Nevruzun bir bayram ve bir şölen gibi kutlanmasının nedenlerini yorumlayınız.

Answer 1

• Nevruzun bir bayram ve bir şölen gibi kutlanmasının nedenlerinden biri, baharın gelişini ve doğanın uyanışını simgelemesidir. Şiirlerde de görüldüğü gibi, Nevruzda türlü çiçekler açar, güller serilir, âlem cennet gibi olur. Bu da insanlara sevinç, umut ve coşku verir. İnsanlar bu güzel günü kutlamak için bir araya gelir, eğlenir, oyun oynar, yemek yer ve içer.
• Nevruzun bir bayram ve bir şölen gibi kutlanmasının nedenlerinden biri de, Türk kültüründe önemli bir yere sahip olmasıdır. Şiirlerde de belirtildiği gibi, Nevruz Göktürklerin Ergenekon’dan çıkışını, Zerdüştlerin kutsal gününü, Kürtlerin Demirci Kawa efsanesini anlatır. Ayrıca Nevruz, Türk devletleri arasında ortak bir kültürel bağ oluşturur. İnsanlar bu anlamlı günü kutlamak için birbirlerine selam gönderir, dua eder, hediyeler verir ve saygı gösterir.
• Nevruzun bir bayram ve bir şölen gibi kutlanmasının nedenlerinden biri de, tarihte pek çok olaya tanıklık etmesidir. Şiirlerde de ifade edildiği gibi, Nevruzda seferci oğlanlara pay verilir, askerler savaşa gider veya döner, devlet adamları halka hitap eder, şairler şiir okur. Bu da Nevruzu tarihi ve siyasi açıdan önemli kılar. İnsanlar bu özel günü kutlamak için anılarını canlandırır, kahramanlıklarını yâd eder, geleceğe dair planlar yapar ve hayaller kurar.