M. Fuad Köprülü’nün önerdiği çok faktörlü analiz yöntemi metinlerdeki hangi tarihçiler tarafından dikkate alınmış olabilir?

Question

M. Fuad Köprülü, 1934 yılında Fransa’da yaptığı konuşmada öncelikle Gibbons’un ihmal ettiği ve yok saydığı Osmanlıların Türk geçmişini detayları ile anlatır. Beylikten devlete giden süreci anlamak için takip edilmesi gereken çok faktörlü (coğrafi, siyasi, dinî, iktisadi, etnik, toplumsal faktörler ve hatta bizzat şahıs faktörü) analiz yönteminden bahseder. Türklerin Gibbons’un iddia ettiği gibi bir ‘türedi’ olmayıp Anadolu’da önceden beri var olduğunu vurgular.
M. Fuad Köprülü’nün önerdiği çok faktörlü analiz yöntemi metinlerdeki hangi tarihçiler tarafından dikkate alınmış olabilir?

Answer 1

M. Fuad Köprülü’nün önerdiği çok faktörlü analiz yöntemi, Osmanlı tarihi üzerine çalışan birçok tarihçi tarafından dikkate alınmış olabilir. Örneğin, aşağıdaki tarihçilerden bazıları bu yöntemi kullandıkları veya destekledikleri görülmektedir:

• Zeki Velidi Togan: Türk tarihinin coğrafi, etnik, kültürel ve siyasi faktörlerini ele alan ve Türklerin kökeni, göçleri, devlet kurma yeteneği ve kültür mirası gibi konularda önemli eserler veren bir tarihçidir.
• Halil İnalcık: Osmanlı Devleti’nin kuruluşu, gelişmesi ve çöküşü ile ilgili çok sayıda kitap ve makale yazan ve Osmanlı tarihinin sosyal, ekonomik, siyasi ve kültürel yönlerini kapsamlı bir şekilde inceleyen bir tarihçidir.
• İlber Ortaylı: Osmanlı tarihinin siyasi, sosyal, kültürel ve idari yönlerini ele alan ve Osmanlı Devleti’nin kuruluşu, yükselişi, gerilemesi ve dağılması ile ilgili çeşitli eserler kaleme alan bir tarihçidir.
• Mehmet Ö. Alkan: Osmanlı tarihinin siyasi, sosyal, kültürel ve hukuki yönlerini araştıran ve Osmanlı Devleti’nin kuruluşu, gelişmesi ve son dönemleri ile ilgili önemli çalışmalar yapan bir tarihçidir.