Question

Aşağıda İkinci Yeni şairi Cemal Süreya’nın Folklor Şiire Düşman adlı yazısından bir parça verilmiştir. Bu parçadan hareketle Cemal Süreya’nın görüşleri ile İkinci Yeni’nin ilkelerini karşılaştırınız.

Çağdaş şairler kelimeleri bile sarsıyorlar, yerlerinden, anlamlarından uğratıyorlar. Bu böyleyken bizde hâlâ folklora, halk deyimlerine şiirlerinde fazlasıyla yer veren şairlerin kısır bir yolda oldukları sanısındayım. Çünkü folklorda şiirin bugünkü entelektüel niteliğini taşıyacak yeti yoktur. Halk deyimlerinin havası şiirin kanat çırpmasına imkân vermeyecek kadar dar bir havadadır.

Bir halk deyimi içindeki kelimeler o deyimdeki anlam dizisinde kaynaşmışlardır. O kelimelerden o deyimlerdekinden ayrı işlemler, ayrı güçler aramayın artık. Çünkü donmuşlardır. Tek yönlüdürler. İşlemleri, güçleri, bir bakıma uyandıracakları çağrışımlar bellidir. Ne olsa değişmeyecektir. Bu kelimelerin meydana getireceği şiirlerle, mısraları hep şarkı mısralarından, hep türkü mısralarından meydana gelen şiirler arasında pek büyük bir ayrılık göremiyorum.

Cemal Süreya, Folklor Şiire Düşman

Answer 1

Cemal Süreya’nın “Folklor Şiire Düşman” adlı yazısında dile getirdiği görüşler, İkinci Yeni’nin temel ilkeleriyle paralellik göstermektedir. Süreya, çağdaş şairlerin kelimeleri sarsarak, yerlerinden ve anlamlarından uğratarak yeni anlam katmanları yarattıklarını belirtir. Bu, İkinci Yeni’nin de dilin alışılmış kalıplarını yıkma ve yeni çağrışımlar yaratma eğilimiyle örtüşür.

Süreya, folklora ve halk deyimlerine fazlasıyla yer veren şairlerin kısırlaştığını, çünkü bu unsurların şiirin entelektüel niteliğini taşıyamayacak kadar donuk ve tek yönlü olduğunu savunur. İkinci Yeni şairleri de geleneksel öğelerden uzaklaşarak, bireysel ve içsel bir şiir anlayışını benimsemişlerdir. Onlar için önemli olan, kelimeler arasında kurulacak yeni bağlantılar ve çağrışımlardır.

Süreya’nın eleştirdiği halk deyimlerinin sabit ve değişmezliği, İkinci Yeni’nin değişim ve yenilik arayışıyla çelişir. İkinci Yeni şairleri, dilin sınırlarını zorlayarak, anlamın çok katmanlı ve kapalı olmasını savunurlar. Bu, Süreya’nın kelimelerin meydana getireceği şiirlerle, mısraları hep şarkı mısralarından meydana gelen şiirler arasında büyük bir ayrılık görememesi eleştirisine karşılık gelir.

Sonuç olarak, Cemal Süreya’nın görüşleri, İkinci Yeni’nin ilkeleriyle uyum içindedir. Her ikisi de dilin yeniden yapılandırılmasını, geleneksel kalıpların kırılmasını ve şiirde yeni imge ve anlam alanlarının keşfedilmesini vurgular. Süreya’nın eleştirileri, İkinci Yeni’nin deneysel ve yenilikçi doğasını daha da pekiştiren bir bakış açısı sunar.