Question

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 223, 224, 225, 226, 227 Cevapları - Gezegen Yayıncılık

Answer 1

1. Metindeki Kahramanlar ve Özellikleri

Bakkal: Fiziksel olarak tasvir edilmese de, hareketleriyle (elinde metre, kafasını kaşıması) betimlenmiştir. Psikolojik olarak, dükkânının yola kesilmesi konusunda endişelidir. Ahlaki olarak pragmatik ve fırsatçıdır, çıkarlarına odaklanır.

Çırak: Bakkal’ın çırağı, görevlerini yerine getirmeye çalışan ancak beceriksiz ve dikkatsizdir. Bakkal tarafından sürekli azarlanır, bu da onun güvensiz ve ürkek bir karakter olduğunu gösterir.

Hanım Nine: Yaşlı, tecrübeli bir karakterdir. Yüreği yufkadır, bu da onun duygusal ve şefkatli bir kişiliğe sahip olduğunu gösterir. Çevresine olan ilgisi ve yardımseverliği ile dikkat çeker.

Kahveci Çırağı: Alaycı ve umursamaz bir tutum sergiler. Arkadaşına karşı alaycı tavırları ve kahveciyle olan ilişkisi onun kurnaz ve çıkarcı bir karakter olduğunu gösterir.

Eskici: Geçmişin izlerini taşıyan ve mahallede dolaşan bir figürdür. Fazla derinlemesine işlenmemiştir, ancak mahalle hayatının bir parçası olarak önemli bir yer tutar.

Macit Bey’in Oğlu: Meraklı bir gözlemci olarak babasının mahallesinde dolaşır. Babasının ölümünün ardından mahalleye gelir ve gözlemler yapar. Fiziksel olarak betimlenmemiştir, psikolojik olarak meraklı ve düşüncelidir. Ahlaki olarak sessiz ve saygılıdır, kendini tanıtmadan mahalleden ayrılır.

2. Mekân ve Zaman

Mekân: Olaylar, eski İstanbul'un bir mahallesinde, özellikle bakkal dükkânı, kahve, Kuşkonmaz Sokağı ve çevresinde geçmektedir. Mahalle, tiyatro eserinin ana kahramanı olarak öne çıkmaktadır. Bakkal dükkânı ve kahve gibi yerler, mahallenin sosyal merkezleri olarak işlev görür.

Zaman: Metin, öğleden sonra, mahallede yaşanan günlük olaylar ve tartışmaların ortasında geçer. Zamanın belirsizliği, olayların akışını etkileyen bir faktör değildir, çünkü mahallenin günlük yaşantısının sürekliliği vurgulanır.

3. Anlatım Biçimleri ve Teknikleri

Betimleyici Anlatım: Karakterlerin ve mekânın detaylı tasviriyle, mahalle hayatının canlı bir şekilde canlandırılması. Örneğin, "Bakkal, elinde metre, peşi sıra onun hareketlerini taklit eden çırağı ile birlikte dükkânın önünde bir ileri bir geri arşınlar."

Öğretici Anlatım: Karakterlerin mahalledeki sorunları ve geçmiş olayları anlatırken kullandıkları dil. Örneğin, Hanım Nine'nin yangın ve vergi hikayeleri.

Açıklayıcı Anlatım: Mahalledeki yol genişletme projesinin neden olduğu endişelerin açıklanması. Örneğin, Bakkal’ın dükkânının yola kesilmesi ile ilgili endişeleri.

4. Dil ve Anlatım Özellikleri

a. Metni okuyunuz: “Tiyatro denilen sanat, seyredilerek dinlenen bir konuşma sanatıdır. Seyircilerin günlük yaşayışına girmemiş ya da kullanıştaki yeri henüz kesin olarak belli olmamış bir söz, oyun yazarını ürkütür. (...) Seyirci denilen tiyatronun üçüncü adamı, oyun kuralına göre, içten içe sahnedeki konuşmaya katılır. Onun yadırgadığı bir söz, oyuncunun ağzında mutlaka bir çakıl taşı gibidir. (...) Yazı dili biçimseldir, genel kavramlara ve ussal kurallara bağlıdır. Konuşma dili ise duygu ve davranışların etkisine açık bir dildir. Oyun yazarı bu ikisini bağdaştırmak zorundadır.”

b. Köşebaşı’nın Dil ve Anlatım Özellikleri: Uyum: Metin, günlük yaşamın doğal dilini ve konuşma üslubunu yansıtarak, şairin dil anlayışı ile uyumludur. Karakterlerin konuşmaları, doğal ve samimi bir dille yazılmıştır, bu da okuyucunun mahalle hayatına daha iyi bağlanmasını sağlar.

5. Dönemin Mahalle Hayatı ve Karakter Tutumları

a. Dönemin Mahalle Hayatı: Metinde, dönemin mahalle hayatı hakkında pek çok bilgi yer almaktadır. Mahalle sakinleri arasında yoğun bir sosyal etkileşim vardır. Bakkalın önünde yapılan sohbetler, mahallelinin birbirine destek olması, yangın ve vergi sorunları, dönemin zorlukları ve sosyal dinamikleri hakkında ipuçları verir.

b. Bakkal’ın Çırağına Karşı Tutumu: Bakkal’ın çırağına karşı olan tutumu sert ve eleştiricidir. Onu sürekli azarlayarak, iş yapma konusunda ciddiyet ve disiplin bekler. Ancak bu tutum, çırağın özgüvensiz ve korkak bir şekilde davranmasına neden olur. Bakkal’ın çırağına karşı olan sabırsızlığı, onun karakterinin otoriter ve baskıcı yönlerini ortaya koyar.