Question

Leo Gross’un “O, eski dünyadan yeni dünyaya açılan görkemli bir kapıyı temsil eder.’’ sözüyle anlatılmak istenen nedir? Açıklayınız.

Answer 1

Leo Gross'un "O, eski dünyadan yeni dünyaya açılan görkemli bir kapıyı temsil eder" sözü, genellikle Westphalia Barışı için söylenmiştir. Bu sözle anlatılmak istenen, Westphalia Barışı'nın Avrupa ve dünya siyasi tarihinde bir dönüm noktası olduğudur. Sanki eski bir düzen kapanmış ve yepyeni bir düzenin kapıları ardına kadar açılmıştır. Peki bu ne anlama geliyor, biraz daha detaylı bakalım:

Eski dünya dediğimizde, Orta Çağ Avrupası'nı, yani dinin ve kilisenin siyaset üzerinde çok büyük etkisinin olduğu, toprak sahiplerinin (feodallerin) güçlü olduğu, merkezi krallıkların henüz tam anlamıyla güçlenmediği bir dönemi anlıyoruz. Bu dönemde, sınırların net olmadığı, sürekli savaşların yaşandığı, dini birlikteliğin (Hristiyanlık) siyasi birliktelikten daha önemli olduğu bir durum vardı. Yani Papa ve Kutsal Roma İmparatoru gibi figürler, kralların üzerinde bir otoriteye sahipti.

Westphalia Barışı ise, 1648 yılında Otuz Yıl Savaşları'nı sona erdiren bir dizi antlaşmadır. Bu antlaşmalarla birlikte yepyeni bir düzen kurulmuştur. İşte Leo Gross'un "görkemli kapı" dediği şey tam olarak budur. Bu barışla birlikte:

• Egemenlik ilkesi ortaya çıkmıştır. Yani her devletin kendi toprakları üzerinde tam ve mutlak bir otoriteye sahip olduğu, başka hiçbir gücün (Papa, imparator vb.) bu otoriteye karışamayacağı kabul edilmiştir. Bu, modern devletlerin doğuşu anlamına gelir. Artık devletler, iç işlerinde ve dış ilişkilerinde tamamen bağımsızdır.
• Devletlerarası eşitlik ilkesi benimsenmiştir. Büyük ya da küçük, güçlü ya da güçsüz, tüm devletlerin hukuken eşit olduğu kabul edilmiştir. Bu da uluslararası ilişkilerde yeni bir sayfa açmıştır.
• Din savaşları dönemi büyük ölçüde sona ermiştir. Artık devletler, dini farklılıklar nedeniyle birbirleriyle savaşmak yerine, çıkarları doğrultusunda işbirliği yapmaya başlamışlardır. Bu da Avrupa'da daha istikrarlı bir dönemin başlamasına yardımcı olmuştur.

Leo Gross'un sözü, Westphalia Barışı'nın Orta Çağ'ın karmaşık ve dini temelli siyasi düzeninden, modern devletlerin egemenliğine ve eşitliğine dayanan yeni bir uluslararası sisteme geçişi simgelediğini ifade etmektedir. Bu barış, modern diplomasinin, uluslararası hukukun ve günümüzdeki uluslararası ilişkilerin temelini oluşturmuştur. Yani, eski dünyadan yeni dünyaya açılan gerçekten de "görkemli bir kapı" olmuştur.