Yukarıda verilen bilgiler doğrultusunda, kendi “asimilasyon” tanımınızı yapınız. Kültürel ve dinî açıdan Doğu Türkistan’da yaşanılan durumu nasıl değerlendirirsiniz? Yukarıda iki kıtasına yer verilen “Azad Olsun Artık Doğu Türkistan” şiirinin teması nedir?

Question

AZAD OLSUN ARTIK DOĞU TÜRKİSTAN

Doğu Türkistan’a bir bakın hele,

Akan kanlar çağlayıp döndü sele.

Yeter Uygurların çektiği çile,

Bir sabah vaktinde ağarırken tan,

Azad olsun artık Doğu Türkistan.

Yapılan tüm işkenceler son bulsun,

Zindanda yatan Uygurlar hür olsun.

Uygur Türklerinin çilesi dolsun.

Bir sabah vaktinde ağarırken tan,

Azad olsun artık Doğu Türkistan.

Yusuf Tuna

KADİM TÜRK YURDU, DOĞU TÜRKİSTAN

Günümüzde Türk nüfusunun yoğun olarak yaşadığı yerlerden biri olan Doğu Türkistan, gerek mevcut stratejik konumu gerekse yer altı ve yer üstü zenginlikleri ile bulunduğu coğrafyada son derece büyük bir öneme sahiptir. Tarihî İpek Yolu rotası üzerinde bulunan Doğu Türkistan toprakları çok erken dönemlerden itibaren Asya kıtasında Doğu-Batı ticaretinin süregeldiği, bu sebeple halkların, kültürlerin, dillerin ve dinî inançların buluştuğu, iç içe geçtiği ve sürekli etkileşim içerisinde olduğu bir bölgede yer almıştır. Nüfusunun önemli bir kısmını bölgenin doğu kesiminde yaşayan Türklerin oluşturduğu Doğu Türkistan, Türk Milletinin ana yurdu olmasının yanı sıra sahip olduğu tarihi birikimi, köklü kültürel değerleri, coğrafi ve siyasi yapısı bakımından da kuşkusuz diğer medeniyetler için de önemli bir merkez konumundadır. Doğu Türkistan tarih boyunca büyük devletlerin özellikle de Çin’in hedefinde olmuştur. Çin hükümeti, Doğu Türkistan Müslümanlarını eritmek ve asimile edebilmek için karşısındaki en büyük engel olan İslamiyet’e karşı adeta bir savaş açmıştır.

Evlerinden, çocuk ve eşlerinden, anne-babalarından, akraba ve arkadaşlarından, işlerinden, okullarından hâsılı en sevdiklerinden kopartılan ve dört duvar arasına sıkıştırılan, dünyanın en ağır işkence ve mahrumiyetlerini yaşayan Doğu Türkistanlı soydaşlarımıza Ozan Yusuf Tuna’nın yukarıda iki kıtasına yer verdiğimiz şiirinde dile getirdiği üzere Çin yönetiminin uygulamış olduğu asimilasyon politikası yüzünden halkın ekonomik anlamda hakları elinden alınmış ve Türkler zor şartlarda çalışmaya mahkûm edilmiştir. Halk hürriyetini korumak için Çin devleti ile mücadeleye girişmiştir.

Türk halkının baskı ve zulme karşı boyun eğmesi beklenmiştir. Doğu Türkistan halkının Çin zulmü karşısında göstermiş olduğu bu haklı duruş Çin hükümeti tarafından kanlı bir şekilde bastırılmıştır.

Günümüzde Doğu Türkistan halkının zulüm ve baskılara karşı vermiş olduğu bu mücadele ne acıdır ki bağımsızlık mücadelesinden öte bir yaşam mücadelesine dönüşmüştür. Umutları, yarınları ellerinden alınan geride bıraktığı aile ve yakınlarıyla bağları kopartılan soydaşlarımızla aynı gökyüzünün altında bulunmak ve onların acı ve ıstıraplarına, yürek yangınlarına, kalp kırıklıklarına uzaktan da olsa şahitlik etmek ise bizleri yaşadığımız çağın adaletten uzak düzeninde insanlığımızdan utandırmaya devam ediyor.

1. Yukarıda verilen bilgiler doğrultusunda, kendi “asimilasyon” tanımınızı yapınız.

2. Kültürel ve dinî açıdan Doğu Türkistan’da yaşanılan durumu nasıl değerlendirirsiniz?

3. Yukarıda iki kıtasına yer verilen “Azad Olsun Artık Doğu Türkistan” şiirinin teması nedir?

Answer 1

1. Asimilasyon Tanımı

Asimilasyon, bir topluluğun kültürel, dilsel, dinsel ve sosyal özelliklerini kaybettirerek baskın bir topluluğun özelliklerini benimsemesi sürecidir. Bu süreç, genellikle siyasi, ekonomik veya kültürel baskılarla desteklenir ve hedeflenen topluluğun kimliğini yok etmek amacını taşır. Doğu Türkistan'da Çin hükümetinin uyguladığı politikalar, tipik bir asimilasyon örneği olarak gösterilebilir.

2. Doğu Türkistan'da Yaşanan Kültürel ve Dinî Durum

Doğu Türkistan, tarih boyunca İpek Yolu üzerinde önemli bir kavşak noktası olmuş ve farklı kültürlerin etkileşimine sahne olmuştur. Türk kültürünün önemli bir parçası olan bu bölgede, son yıllarda Çin hükümetinin uyguladığı politikalar nedeniyle ciddi kültürel ve dinî tahribat yaşanmaktadır.

• Dinî Baskılar: Bölgedeki Müslüman Uygur Türklerinin ibadet özgürlükleri kısıtlanmış, camiler kapatılmış ve dini liderler tutuklanmıştır. Kuran-ı Kerim okuması ve dini sembollerin kullanılması yasaklanmıştır.
• Kültürel Yok Edilme: Uygur Türkçesi'nin kullanımı kısıtlanmış, okullarda Çince eğitime ağırlık verilmiş ve Uygur kültürel mirası yok edilmeye çalışılmıştır.
• Zorla Aile Planlaması: Uygur kadınları, zorla doğum kontrol yöntemlerine tabi tutulmuş ve ailelerinin büyümesi engellenmiştir.
• Toplama Kampları: Milyonlarca Uygur Türkü, siyasi eğitim merkezleri adı altında toplama kamplarına kapatılmıştır. Bu kamplarda işkence, zorla çalıştırma ve beyin yıkama yöntemleri kullanıldığı iddia edilmektedir.

Bu durum, Doğu Türkistan'ın kültürel ve dini kimliğinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu göstermektedir.

3. "Azad Olsun Artık Doğu Türkistan" Şiirinin Teması

Ozan Yusuf Tuna'nın şiiri, Doğu Türkistan'da yaşanan zulüm ve baskılara karşı bir feryat niteliğindedir. Şiirde, Uygur Türklerinin yaşadığı acıların, özlemlerin ve umutsuzluğun dile getirildiği görülmektedir. Şair, Doğu Türkistan'ın özgürlüğe kavuşmasını ve halkın temel haklarına kavuşmasını istemektedir. Şiiri özetlemek gerekirse, teması şu şekilde ifade edilebilir:

• Doğu Türkistan'ın işgali ve zulüm altında olması: Şiir, Doğu Türkistan'ın Çin tarafından işgal edildiğini ve halkın ağır zulümler gördüğünü vurgular.
• Kültürel ve dini kimliğin yok edilmesi: Uygur Türklerinin kültür ve dinlerinin yok edilmeye çalışıldığına dikkat çekilir.
• Özgürlük özlemi: Şiir, Doğu Türkistan halkının özgürlüğe olan özlemini dile getirir.
• Dünya kamuoyunun dikkatini çekme: Şiir, dünya kamuoyunu Doğu Türkistan'da yaşanan insanlık dramına karşı duyarlı olmaya çağırır.

Sonuç olarak, Doğu Türkistan'da yaşananlar, insanlık için büyük bir utanç kaynağıdır. Uluslararası toplum, bu bölgede yaşanan insan hakları ihlallerini görmezden gelemez ve sessiz kalmamalıdır. Doğu Türkistan halkının özgürlük mücadelesi, tüm insanlığın ortak mücadelesidir.