Kaynaklarda Sümerlerin çivi yazısı ve kil tabletleri hangi amaçla kullandıkları ve ortak mirasa katkıları ile ilgili hangi bilgi yer almaktadır? Söyleyiniz

Question

Kaynak 1

Mezopotamya’da ekonomik hayatın temeli tarımdır. Sümerler, kuraklık ihtimaline karşı ürünün depolanması ve dağıtılması amacıyla tapınaklarını depo olarak da kullanmışlardır. Bu ürünleri kayıt altına almak için kullanılan semboller sayesinde çivi yazısını icat etmişlerdir (MÖ 3200). Sümerler tarafından kullanılan çivi yazısı, dünya tarihindeki ilk yazı olarak bilinmektedir.

Yazının icadı ile tarihî çağlar başlamıştır. Çivi yazılı kil tabletler de kitabın ilk örneklerini oluşturmuştur (Görsel 3.37).

Kaynak 2

Depo kaydında kullanılan çivi yazılı tabletler, alışverişlerinde makbuz işlevi de görmüştür. Çivi yazılı bu tabletler, ilerleyen zamanlarda birçok dinî ve edebî metni üzerinde taşıyan kitaplar hâline gelmiştir. Örneğin Gılgamış Destanı, kil tabletlere yazılmış edebî eserlerden biridir. Kil tabletler, ayrıca krallığa ait ferman, antlaşma veya kanunlar için de kullanılmıştır. Sümer Kralı Urukagina’nın MÖ 2375’te hazırlattığı kanunlar, tarihte bilinen ilk yazılı kanunlar olmuş ve tabletleri günümüze kadar ulaşmıştır. Bu tabletlerin bir kısmı Fransa’da bulunan Louvre (Luva) Müzesinde sergilenmektedir (Görsel 3.38).

Kaynak 3

Matematik alanında önemli gelişmeler kaydeden Sümerler, altmışlık sayı sistemini bulup kullanmışlardır. Bu dönemden günümüze kalan tabletlerde tarihteki ilk çarpım işlemlerine rastlanmıştır. Üçgenin ve dikdörtgenin alanları, küpün hacmi ve bir çemberin 360 derece olduğu ilk kez Sümerler tarafından hesaplanmıştır (Görsel 3.39).

Kaynaklarda Sümerlerin çivi yazısı ve kil tabletleri hangi amaçla kullandıkları ve ortak mirasa katkıları ile ilgili hangi bilgi yer almaktadır? Söyleyiniz

Answer 1

Kaynaklarda Sümerlerin çivi yazısı ve kil tabletleri kullanma amaçları ve ortak mirasa katkıları şu şekilde belirtilmiştir:

1. Çivi Yazısı ve Kullanım Amaçları:

   • Kaynak 1: Çivi yazısı, ekonomik faaliyetlerin (ürün depolama ve dağıtımı) kaydını tutmak amacıyla geliştirilmiştir. Yazının icadı tarihî çağların başlamasına ve kitabın ilk örneklerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.
   • Kaynak 2: Çivi yazılı tabletler, alışverişlerde makbuz işlevi görmüş, ayrıca dinî ve edebî metinlerin (örneğin Gılgamış Destanı) yanı sıra krallık fermanları, antlaşmalar ve kanunlar için kullanılmıştır.

2. Ortak Mirasa Katkıları:

   • Kaynak 1: Çivi yazısı, dünya tarihindeki ilk yazı olarak kabul edilmiş ve Sümerler tarihî çağların başlangıcına öncülük etmiştir.
   • Kaynak 2: Sümerlerin hazırladığı ilk yazılı kanunlar (Urukagina Kanunları), hukuk tarihinin başlangıcını temsil etmektedir ve günümüze kadar ulaşarak tarihi bir belge niteliği taşımaktadır.
   • Kaynak 3: Matematikte altmışlık sayı sistemi, alan ve hacim hesaplamaları ile çemberin 360 derece olması gibi temel matematiksel ilkeler Sümerler tarafından geliştirilmiş ve bu bilgi modern bilimin temellerini atmıştır.

Sonuç olarak, Sümerler çivi yazısını ve kil tabletleri ekonomik, hukuki, edebî ve matematiksel amaçlarla kullanmış; yazının, matematiğin ve hukukun gelişimine büyük katkı sağlamışlardır.