Verilen üreme çeşitlerini eşeysiz ve eşeyli üreme olarak sınıflandırdığımızda tablo şu şekilde olacaktır:
-
Eşeysiz Üreme: Tek bir canlıdan yeni bireyler oluşmasıdır. Genetik olarak ana canlıyla aynı özelliklere sahip bireyler ortaya çıkar.
-
Eşeyli Üreme: İki farklı cinsiyetli bireyin üreme hücrelerinin birleşmesi (döllenme) ile yeni bir birey oluşmasıdır. Genetik çeşitlilik sağlar.
Neden böyle yerleştirdik?
-
Vejetatif üreme, bölünerek üreme ve tomurcuklanarak üreme: Bu üreme çeşitlerinde yeni bireyler, tek bir atadan ve döllenme olmadan oluşur. Bu nedenle eşeysiz üremeye örnektirler.
-
Tohumla üreme, yumurtlayarak üreme ve doğurarak üreme: Bu üreme çeşitlerinde ise genellikle farklı cinsiyetli bireylerin üreme hücrelerinin birleşmesi (döllenme) gerçekleşir. Bu nedenle eşeyli üremeye örnektirler.
Not:
-
Yumurtlayarak üreme: Bu üreme çeşidi, döllenmenin vücut dışında gerçekleşmesiyle karakterizedir. Ancak, döllenme olduğu için eşeyli üremeye dahil edilir. Örneğin, kuşlar, balıklar ve sürüngenlerin çoğu yumurtlayarak ürer.
-
Doğurarak üreme: Döllenme vücut içinde gerçekleşir ve yavrular anne tarafından doğurulur. Bu da eşeyli üremeye örnektir. Memeliler doğurarak ürer.
Özetle:
Verilen üreme çeşitlerini bu şekilde sınıflandırarak, eşeysiz ve eşeyli üreme arasındaki temel farkı daha iyi anlarız. Eşeysiz üremede genetik çeşitlilik sınırlıyken, eşeyli üreme genetik çeşitliliği artırır.
Ek Bilgiler:
-
Partenogenez: Bazı canlılarda, dişi üreme hücresinin döllenme olmadan gelişerek yeni bir birey oluşturması olayına partenogenez denir. Bu, eşeysiz üremeye yakın bir durumdur.
-
Vejetatif üreme: Bitkilerde sık görülür ve çelikleme, aşılama gibi yöntemlerle gerçekleşebilir.
-
Bölünerek üreme: Bakteriler, amip gibi tek hücreli canlılarda sık görülür.
-
Tomurcuklanma: Maya mantarı ve hidra gibi canlılarda görülür.
