Question

12.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 91, 92, 93 Cevapları - Melis Yayınları

Answer 1

1. Şiirde geçen bazı kelime ve kelime gruplarının anlamları:

• Çifte su vermek: Demircilikte demir ya da çeliğin sertleşmesi için ısıtılıp ardından suya batırılması işlemidir. "Çifte su vermek" ifadesi, bu işlemin iki kez yapılmasını ifade eder ve dayanıklılığı artırmayı anlatır.
• Çuvaldız: Kalın, ucu sivri ve büyük iğnedir. Semer dikimi gibi işlerde kullanılır.
• Küçük Asya Düzü: Anadolu topraklarını ifade eder. Şiirde Anadolu insanının emeğine vurgu yapılmıştır.
• Semer: Eşek veya at gibi binek hayvanlarının sırtına yerleştirilen, yük taşımaya yardımcı araçtır.

---

2. Bursa bıçakları ve Uşak halılarının özellikleri:

• Bursa bıçakları: "Bir dilim güneş gibi" ifadesiyle, parlak ve keskin oldukları anlatılmıştır.
• Uşak halıları: "Bir ilkbahar sahifesi kimisi silme çiçek, dövülmüş bir bakır aydınlığı kimisinde" dizelerinde, halıların estetik görünümü ve zarafeti vurgulanmıştır.

---

3. "Semercilerin bin ah çekmesi"nin nedeni ve sabırla ilişkisi:

• Semercilerin işinin zorluğu ve el emeği gerektiren, sabır isteyen bir süreç olması nedeniyle, her yaptıkları işte acı çektikleri ifade edilmiştir. Bu insanların yaşamları, emek ve sabır ilişkisi içinde şekillenmiştir.

---

4. “Küçük Asya düzünde ay ve yıldız omuz omuza vermiş ekmek yoğuruyor” dizelerinin anlamı:

• Bu dizelerde, Anadolu insanının dayanışması ve birlikteliği anlatılmaktadır. "Ay ve yıldız" ifadesi, Türkiye'yi sembolize ederken, "ekmek yoğuruyor" ifadesi, üretim ve emek anlamını taşır.

---

5. Şiirde dönemin sosyal gerçekliğini yansıtan unsurlar:

• Anadolu’nun farklı şehirlerinde (Bursa, Uşak, Sivas, Akşehir) insanların geçim kaynağı olan zanaatların (bıçakçılık, halıcılık, demircilik, semercilik) betimlenmesi, dönemin ekonomik koşullarını ve halkın emeğini yansıtır.
• Anadolu insanının işlerine duyduğu bağlılık ve yaşam mücadelesi, 1940'ların toplumsal gerçekliğini ortaya koymaktadır.

---

6. Anadolu insanının fiziksel ve ruhsal özellikleri:

• Fiziksel özellikler: "Gözleri bozkır gibi kuru ve aydınlık, avuçları sıcak" ifadeleriyle, çalışmaktan yıpranmış ama emekle yoğrulmuş bir fiziksel yapı anlatılmıştır.
• Ruhsal özellikler: Anadolu insanı, sabırlı, çalışkan ve yenilmezdir. Her koşulda üretmeye ve dayanışmaya devam eder.

---

7. Attilâ İlhan ve “demir kuşaklı halkımız” şiiri arasındaki ilişki:

• Attilâ İlhan, toplumsal gerçekçi anlayışa sahip bir şairdir. Bu şiirinde, Anadolu insanının emeğini ve zanaatlarını destansı bir üslupla yücelterek, halkına duyduğu sevgiyi ve saygıyı dile getirmiştir. Şairin millî unsurlara yönelimi bu şiirle uyumludur.

---

8. Şiirde kafiye, redif, aliterasyon ve asonans kullanımı:

a. Kafiye ve redif:

• Amaç: Şiire ritim ve ahenk kazandırmak, okuyucunun dikkatini metnin içerdiği mesajlara çekmek.
• Örnek: “Demir dövüyor demir demirciler Sivas’ta” dizelerinde "Sivas'ta" kelimesi redif oluştururken, "-ir" ekleri yarım kafiye oluşturur.

b. Aliterasyon ve asonans örnekleri:

• Aliterasyon:
  • "Demir dövüyor demir demirciler Sivas’ta" dizelerinde "d" ve "r" harfleri tekrar edilmiştir.
• Asonans:
• "Bir dilim güneş gibi Bursa bıçakları" dizelerinde "i" sesi tekrar edilmiştir.

Dil Bilgisi Çalışması

---

1. Terim anlamlı kelimeler:

a. Şiirden terim anlamlı kelimeler:

1. Bıçak
2. Semer
3. Çifte su vermek
4. Örs
5. Çuvaldız
6. Petrol
7. Buğday

b. Bu terimlerle cümleler:

1. Bıçak: Usta, bıçakları son kez bileyleyerek keskinleştirdi.
2. Semer: Köylüler, yük taşımak için eşeklere semer bağladı.
3. Çifte su vermek: Demirciler, bıçağı dayanıklı hale getirmek için çifte su verdiler.
4. Örs: Çekiç sesi, örs üzerinde yankılanıyordu.
5. Çuvaldız: Terzi, çuvaldız ile deri dikimini tamamladı.
6. Petrol: Ramandağı’nda bulunan petrol, ülkenin enerji ihtiyacına katkı sağlıyor.
7. Buğday: Kadınhan’da çiftçiler bu yıl bol buğday hasadı yaptılar.

---

2. a. "Sahife" ve "Sıvas" kelimelerinin doğru yazılışları:

• Sahife: Doğru yazımı "sahife"dir, eski Türkçe bir kelime olup "sayfa" anlamına gelir. Ancak günümüzde TDK’ya göre "sayfa" kullanımı yaygındır.
• Sıvas: Doğru yazımı "Sivas"tır. Özel isim olduğu için büyük harfle yazılır.

---

b. Şiirde kesme işaretinin kullanımı:

• Kesme işareti: Şiirde yalnızca özel isimlere gelen ekleri ayırmak için kullanılmıştır. Örneğin:
  • Kadınhan’da
  • Sivas’ta
  • Ramandağı’nda

Kesme işareti, bu tür eklerin isimlerden ayrılmasını sağlamak için tercih edilmiştir.

---

c. Noktalama işaretlerinin kullanılmamasının şiire etkileri:

• Anlam ve akış üzerindeki etkisi:

  1. Şair, noktalama işaretlerini kullanmayarak, anlamın okuyucunun yorumuna bırakılmasını sağlar.
  2. Şiirde ahenk ve ritim, noktalama işaretleri yerine kelime tekrarları, uyumlu ses düzeni (asonans ve aliterasyon) ile sağlanmıştır.
  3. Bu tercih, şiire doğal ve akıcı bir yapı kazandırır. Şiir, bir anlatı akışı gibi okunur ve okuyucunun dikkatini noktalama yerine kelimelere yönlendirir.

• Destansı bir hava yaratır: Keskin ifadeler ve yoğun emek temasıyla birleşen bu tercih, halkın yaşam mücadelesinin kesintisiz bir akış içinde sunulmasını sağlar.