İkinci Yenicilerden olan İlhan Berk’e göre şiirde anlam nasıl olmalıdır? Metne göre açıklayınız. Siz bu görüşe katılıyor musunuz? Düşüncelerinizi ifade ediniz.

Question

ANLAM HER ŞEY DEĞİLDİR

(...) Bir şiire: Ne anlatıyor? diye bir soruyla yaklaşamayız. Esinleme, aşılama (telkin), sezgi, duygu yo¬luyla da eğilebiliriz. Anlamı bir ayraç içine alıp yeniden bakabiliriz. Hem bu anlamın yeni boyutları üzerinde durma olanağı yaratır; okuyanı da şiiri tüketmemeye, harcatmamaya iter. (...) Şiirin anlamını (değilmi ki bir anlam aranıyor) açık havaya çıkartmaya çağırmak, her okunuşunda da yorumun düşünsel, imgesel katlarını üstlenmesini sağlamak... Kafka’nın, Joyce’un (Joys) yapıtları “tükenmez” diye yorumlanagelmiştir. Bunun nedeni de açık bir anlamları olmamasıdır elbet. Aslında anlam doğası gereği söyleyeceğini söyleyip hemen kapanmak ister. Belirsizlikten korkar. Yitip gideceğini sanır. Belirsizlik, anlam yoksunluğu değildir. Tüm tersine “çokanlamlılıktır,” sınırsızlıktır. Şiir orda boy göstermek ister. Orda kendine gelir. Bu yüzden yerlerinden oynarlar sözcükler. Şimdiye değinki sınır bekçiliğini unuturlar. (...) Bunun için de bütün alanları altüst etmek, orada tebdil gezmek, özgür olmak isterler. Tek anlamdan sıkılırlar. Onun ötesine çıkmak isterler. Bilinmemezliği düşlerler. Onu merak ederler.

Artık düğümü atmanın sırasıdır. Şiir bir şey anlatmaz demek, anlamı yoktur, anlamsızdır demek değildir. Anlamla yola çıkılmaz demektir.

İlhan BERK, Poetika

1. İkinci Yenicilerden olan İlhan Berk’e göre şiirde anlam nasıl olmalıdır? Metne göre açıklayınız. Siz bu görüşe katılıyor musunuz? Düşüncelerinizi ifade ediniz.

Answer 1

İlhan Berk'e göre şiirde anlam, kesin, belirgin ve sınırlı bir şekilde ele alınmamalıdır. Şiirin anlamı, tek bir doğrultuda okunup tüketilebilecek bir özellikte değil, çokanlamlılıkla zenginleşen, yorumlandıkça genişleyen bir yapıya sahip olmalıdır. Ona göre, şiir anlamı tamamen ortadan kaldırmaz; aksine, anlamı açıkça ortaya koymak yerine belirsizliği, farklı çağrışımları ve sınırsızlığı hedefler. Bu bağlamda, şiir tek bir anlamın esiri olmaktan kurtularak özgürleşir ve her okunuşunda yeni katmanlar sunar. İlhan Berk, anlamın doğası gereği kapanmaya ve sınırlanmaya meyilli olduğunu, ancak şiirin bu sınırlamaları aşarak çokanlamlılık ve sezgiyle kendine geldiğini vurgular.

Bu görüşe katılabiliriz, çünkü şiir, salt bir mesaj iletmekten çok daha fazlasıdır. Şiirin gücü, okuyucuda uyandırdığı duygu, sezgi ve imgelemle ortaya çıkar. Her birey, kendi birikimine ve duygusal durumuna göre şiiri farklı yorumlayabilir. Bu çokanlamlılık, şiiri zengin ve evrensel kılar. Ancak bazı durumlarda, belirgin bir anlamın da okuyucuya rehberlik edebileceğini düşünenler olabilir. Yine de İlhan Berk’in ifade ettiği gibi, şiirin esas büyüsü, anlamın sınırlarını aşarak okurun hayal gücünü harekete geçirme gücünde yatar. Bu, şiiri diğer edebi türlerden ayıran önemli bir özelliktir.