Bu parçadan yola çıkarak Garip ve İkinci Yeni şiirleri ile ilgili neler söyleyebilirsiniz? Düşüncelerinizi ifade ediniz.

Question

(...)

Bu şiirin “yeni gerçekçilik” olduğunu ileri sürenler oldu. Sezai Karakoç (1933-2021) “Dişimizin Zarı” adlı yazısında (Pazar Postası, 29 Haziran 1958) bunu şöyle açıklıyordu: “Lâleli’den dünyaya doğru giden bir tramvaydayız. İşte Yeni Şiir’i özetleyen bir mısra Bu artık klasik şiirin yolculuğuna benzemiyor. Klasik şair azgın bir davetle “neredeyse toprağın sonu’na gider: Uçmak kayıp gitmek, kaçıp dönmemek, şartıyla. Orhan Veli akımında ise insan Lâleli’den çıkar bir yolculuğa ve tramvaya atlar. Ama mutlaka Sirkeci’ye gider. Yeni gerçekçi akımında ise (çünkü bence yeni akım, bir çeşit neo-realist akımdır) Lâleli’den çıkar yolculuğa tramvayla, ama dünyaya gider. Ben’in en küçük davranışı bile büyük bir haber gibidir. Yaşama vardır ve önemlidir. Ama bir haber olarak neyin haberi? Bunu şair de bilmez. Orhan Veli akımı günlük çırpınışların şiiriydi bu şiir ise yaşamayı, gerçek yaşamayı cevheriyle görmeye yakalamaya çalışıyor.”

İnci ENGİNÜN, Türk Dili, Türk Şiiri Özel Sayısı IV

1. Bu parçadan yola çıkarak Garip ve İkinci Yeni şiirleri ile ilgili neler söyleyebilirsiniz? Düşüncelerinizi ifade ediniz. 

Answer 1

Garip ve İkinci Yeni şiirleri, modern Türk şiirinin iki farklı dönüm noktasıdır ve birbirinden belirgin farklar gösterir. Bu parçadan yola çıkarak, Garip şiiri, bireyin günlük yaşamına odaklanan, sıradan insanın duygu ve düşüncelerini sade bir dille ifade eden bir anlayışı benimser. Orhan Veli ve arkadaşlarının önderliğinde gelişen bu akım, yaşamın basit, sıradan anlarını ele alır. Parçada da vurgulandığı gibi, Garip şiiri “Lâleli’den Sirkeci’ye giden bir tramvay” gibi, günlük hayatta bir başlangıç ve sonuç doğrultusunda şekillenir; ayakları yere basan bir gerçekçiliği benimser.

İkinci Yeni ise bu sade gerçekçiliğe tepki olarak ortaya çıkmıştır. Bu şiir anlayışı, bireyin iç dünyasına yönelir ve soyut, imgelerle yüklü bir dili tercih eder. Parçadaki “Lâleli’den dünyaya giden bir tramvay” benzetmesi, İkinci Yeni’nin daha geniş bir anlam arayışında olduğunu, bireyin gündelik yaşamdan koparak evrensel ya da bilinçaltına yönelik bir yolculuğa çıktığını ifade eder. Sezai Karakoç’un belirttiği gibi, İkinci Yeni, gerçekliği kavramaya çalışırken onu şiirsel bir dille yeniden inşa eder; bu, yaşamın sıradan yönlerinden çok, derin ve gizemli taraflarını yakalamayı amaçlar.

Sonuç olarak, Garip şiiri gündelik hayatı sade bir dille ele alırken, İkinci Yeni bireyin varoluşunu, bilinçaltını ve hayal dünyasını imgelerle zenginleştirerek şiire daha yoğun ve soyut bir boyut kazandırır. Bu iki akım, Türk şiirinin farklı dönemlerdeki yaratıcı arayışlarını temsil eder.