Question

Abdal ne demektir?

Answer 1

"Abdal" kelimesi, Türk kültüründe ve özellikle tasavvuf geleneğinde birden fazla anlama gelebilen zengin bir kavramdır. En yaygın anlamları ve bu anlamların kökenleri şunlardır:

1. Tasavvufta Abdal:

• En Yüksek Manevi Mertebe: Abdal, tasavvufta en yüksek manevi mertebelerden birini ifade eder. Bu mertebeye ulaşmış kişiler, dünyevi bağlardan tamamen kopmuş, kendilerini Tanrı'ya adamış ve hakikatin mutlak bilgisine erişmiş olarak kabul edilirler. Bu anlamda "abdal", "derviş" veya "baba" ile eş anlamlı olarak da kullanılır.
• Ricalü'l-Gayb (Gayb Erenleri): Abdallar, "ricalü'l-gayb" olarak adlandırılan, görünmeyen erenler topluluğunun bir parçası olarak da kabul edilirler. Bu inanışa göre, abdallar dünya işlerine yön verirler ve zor durumda olanlara yardım ederler.
• Kırklar: Halk arasında "Kırklar" olarak bilinen erenler topluluğunun da abdallardan oluştuğuna inanılır.
• Fütüvvet: Abdalların, fütüvvet erbabı (ahilik teşkilatına benzer bir esnaf ve dayanışma örgütü) arasında da yer aldığı bilinmektedir.
• Osmanlı'nın Kuruluş Dönemi: Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluş dönemindeki savaşlarda abdalların önemli roller oynadığına dair tarihi kayıtlar bulunmaktadır.

2. Sözlük Anlamı (TDK):

Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre "abdal" kelimesinin anlamları şunlardır:

• Gezgin Derviş: Dünyayı dolaşan, inzivaya çekilmiş, kendini Tanrı'ya adamış derviş.
• Dilenci Kılıklı, Üstü Başı Perişan Kimse: Bu anlam, abdalların dünyevi şeylere önem vermemesi ve gösterişten uzak yaşam tarzlarından kaynaklanmaktadır. Ancak, bu anlamda "abdal" kelimesi bazen aşağılayıcı bir anlamda da kullanılabilir.

3. Diğer Kullanımlar ve Deyimler:

"Abdal" kelimesi bazı atasözleri ve deyimlerde de geçer:

• Abdala "kar yağıyor" demişler, "titremeye hazırım" demiş: Zorluklara karşı hazırlıklı olmayı ifade eder.
• Abdala malum olur: Bazı şeylerin sezgisel olarak bilinmesi anlamına gelir.
• Abdal ata binince bey oldum sanır, şalgam aşa girince yağ oldum sanır: Küçük bir değişiklikten dolayı kendini önemli sanmayı ifade eder.
• Abdal düğünden, çocuk oyundan usanmaz: Eğlenceye düşkünlüğü ifade eder.
• Abdalın dostluğu köy görününceye kadar: Çıkarcı dostluğu ifade eder.

Özetle Abdal:

• Tasavvufta yüksek bir manevi mertebeyi temsil eder.
• Dünyevi bağlardan kopmuş, kendini Tanrı'ya adamış kişidir.
• Ricalü'l-gayb olarak adlandırılan erenler topluluğunun bir parçasıdır.
• Halk dilinde gezgin derviş veya dilenci kılıklı kimse anlamına gelebilir.
• Çeşitli atasözleri ve deyimlerde de kullanılır.

"Abdal" kelimesinin anlamı, bağlamına göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle, kelimenin kullanıldığı yere dikkat etmek önemlidir. Özellikle tasavvufi metinlerde ve halk edebiyatında "abdal" kelimesi daha derin ve manevi anlamlar taşırken, günlük dilde daha farklı anlamlarda kullanılabilir.