Question

Osmanlı Devleti’nin XIX. yüzyılda izlediği denge politikasını araştırınız.

Answer 1

Osmanlı Devleti, XIX. yüzyılda Avrupa’daki büyük devletler arasındaki çıkar çatışmalarını kullanarak varlığını sürdürmeye çalışmıştır. Bu dönemde Osmanlı Devleti askeri ve ekonomik olarak zayıfladığı için topraklarını koruyabilmek amacıyla bir denge politikası izlemiştir. Amaç, Avrupa’daki güçlü devletler arasında tarafsız kalmak ya da gerektiğinde bir devletin desteğini alarak diğer devletlerin Osmanlı üzerindeki baskısını azaltmaktı.

Özellikle Rusya’nın Osmanlı toprakları üzerindeki emellerine karşı Osmanlı, zaman zaman İngiltere ve Fransa’nın desteğini almıştır. 1853-1856 Kırım Savaşı’nda Osmanlı Devleti, İngiltere ve Fransa’nın desteğini sağlayarak Rusya’ya karşı mücadele etmiştir. Böylece denge politikası sayesinde Rusya’nın Osmanlı üzerindeki baskısı bir süreliğine azalmıştır. Ancak bu destek, Osmanlı’yı ekonomik olarak Avrupa’ya bağımlı hale getirmiştir.

Ayrıca, Osmanlı Devleti Berlin Antlaşması’ndan sonra Almanya ile yakınlaşarak onun desteğini almaya çalışmıştır. Çünkü İngiltere ve Fransa, Osmanlı’nın toprak bütünlüğünü koruma politikasından vazgeçmişti. Almanya ise Osmanlı’ya ekonomik ve askeri alanda destek vererek Osmanlı’yı kendi yanında tutmaya çalışmıştır.

Sonuç olarak, XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti denge politikası izleyerek büyük devletler arasındaki rekabeti kullanmaya çalışmış ve bu sayede bir süre daha ayakta kalabilmiştir. Ancak zamanla bu politika etkisini kaybetmiş ve Osmanlı, büyük devletlerin baskısı altında kalarak dağılma sürecine girmiştir.