Question

Bir araştırmacı sarı tohumlu iki bezelye bitkisini çaprazlayarak yeşil tohumlu bezelyeler elde etmiştir. Buna göre araştırmacının çaprazlamada kullandığı bezelyelerin genotiplerini yazarak çaprazlamayı yapınız. Çaprazlama sonucu oluşabilecek yavru bezelyelerin fenotip ve genotip oranlarını belirleyiniz.

Answer 1

Bir araştırmacının sarı tohumlu iki bezelye bitkisini çaprazlamasıyla yeşil tohumlu bezelyeler elde etmesi, sarı tohum özelliğinin baskın (dominant), yeşil tohum özelliğinin ise çekinik (resesif) olduğunu gösterir. Çekinik bir özellik (yeşil tohum) ancak her iki ebeveynden de çekinik gen gelirse ortaya çıkabilir. Bu nedenle çaprazlanan sarı tohumlu bezelyelerin genotipleri heterozigot (melez) olmalıdır.

Sarı tohum için B (Büyük harf, baskın gen) ve yeşil tohum için b (Küçük harf, çekinik gen) harflerini kullanalım.

---

Çaprazlamada Kullanılan Bezelyelerin Genotipleri

Araştırmacının çaprazlamada kullandığı sarı tohumlu bezelyelerin genotipleri şunlardır:

• 1. Bezelye (Sarı Tohumlu): Bb (Heterozigot, Melez)

• 2. Bezelye (Sarı Tohumlu): Bb (Heterozigot, Melez)

Çaprazlama İşlemi

Çaprazlama, Bb x Bb şeklinde yapılır:

Gametler	B	b
B	BB	Bb
b	Bb	bb

Oluşabilecek Yavru Bezelyelerin Oranları

Çaprazlama sonucu oluşan BB, Bb, Bb, bb genotipleri incelendiğinde, yavru bezelyelerin fenotip ve genotip oranları şöyle bulunur:

Genotip Oranları

• BB (Homozigot Baskın): %25 (1/4)

• Bb (Heterozigot Baskın): %50 (2/4)

• bb (Homozigot Çekinik): %25 (1/4)

Genotip Oranı: 1 : 2 : 1 (BB : Bb : bb)

Fenotip Oranları

• Sarı Tohumlu (BB ve Bb): %75 (3/4)

• Yeşil Tohumlu (bb): %25 (1/4)

Fenotip Oranı: 3 : 1 (Sarı Tohum : Yeşil Tohum)