Question

DNA'nın kendini eşlemesi (replikasyon) sırasında görev alan helikaz, DNA polimeraz ve ligaz enzimlerinin görevleri ile beraber açıklayınız?

Answer 1

DNA'nın kendini eşlemesi, hücre bölünmesi için gerekli genetik materyalin kopyalanması işlemidir ve bu süreçte birçok enzim koordineli olarak çalışır. Helikaz enzimi, replikasyonun başlangıcında DNA'nın çift sarmal yapısını bir fermuar gibi açan enzimdir. İki nükleotit zincirini bir arada tutan zayıf hidrojen bağlarını kırarak sarmalın çözülmesini sağlar ve replikasyon çatalının oluşmasını başlatır. Sarmal açıldıktan sonra DNA polimeraz enzimi devreye girer. Bu enzimin temel görevi, açılan her bir eski DNA ipliğini kalıp olarak kullanıp, bu kalıbın karşısına uygun olan yeni nükleotitleri (Adenin karşısına Timin, Guanin karşısına Sitozin) getirerek yeni DNA ipliğini sentezlemektir. DNA polimeraz, yeni ipliği 5' ucundan 3' ucuna doğru kesintisiz olarak örer, ancak diğer iplikte bu işlemi parçalar halinde (Okazaki parçaları) yapmak zorundadır. DNA ligaz enzimi ise, DNA polimeraz tarafından oluşturulan bu ayrı DNA parçalarını birleştiren enzimdir. Özellikle kesintili olarak sentezlenen iplikteki Okazaki parçacıklarının arasında kalan boşlukları fosfodiester bağları ile kapatarak, yeni sentezlenen DNA ipliğinin bütünlüklü ve kesintisiz bir yapıya kavuşmasını sağlar.