Question

İran’da hüküm süren Şii Türkmen Devleti Safeviler’in, Osmanlı topraklarında çıkardığı ayaklanma hangisidir?

Answer 1

İran’da hüküm süren Safevi Devleti’nin desteğiyle Osmanlı topraklarında çıkan en büyük ve en etkili ayaklanma Şahkulu İsyanı’dır. 1511 yılında II. Bayezid döneminde başlayan bu isyan, Antalya ve çevresinde Şahkulu Baba Tekeli liderliğinde ortaya çıkmıştır. Safevi hükümdarı Şah İsmail’in Anadolu’daki Şii Türkmenleri kendi tarafına çekmek ve Osmanlı yönetimini zayıflatmak istemesi bu isyanın çıkışındaki temel etkendir.

İsyancılar Anadolu’da çok geniş bir alana yayılmış, üzerlerine gönderilen devlet görevlilerini yenilgiye uğratmış ve hatta Bursa yakınlarına kadar ilerlemişlerdir. Osmanlı ordusu isyanı bastırmakta oldukça zorlanmış, bu süreçte Sadrazam Hadım Ali Paşa ile isyanın lideri Şahkulu karşılıklı çarpışmalarda hayatlarını kaybetmişlerdir. Şahkulu’nun ölümüyle isyan gücünü kaybetmiş ve hayatta kalan isyancılar İran’a kaçmışlardır.

Bu isyanın bastırılmasında yaşanan aksaklıklar ve Safevi tehdidinin büyümesi, devlet içinde bir huzursuzluğa yol açmıştır. Şehzade Selim, yani Yavuz Sultan Selim, babası II. Bayezid’in bu isyanlara karşı yeterince sert bir politika izlemediğini düşünerek taht mücadelesini başlatmış ve yönetimi ele almıştır. Yavuz Sultan Selim padişah olduktan sonra bu sorunu kökten çözmek için İran seferine çıkmış ve Çaldıran Savaşı ile Safevileri mağlup etmiştir.