Question

Monroe Doktrini'ni ilan eden ABD Başkanı kimdir?

Answer 1

Monroe Doktrini'ni ilan eden Amerika Birleşik Devletleri Başkanı James Monroe'dur. Zaten doktrin de adını bu başkandan alıyor. James Monroe bu fikri 1823 yılında Amerikan Kongresi'ne sunduğu bir mesajda açıklamış ve temel olarak Avrupa ülkelerinin artık Amerika kıtasında yeni sömürgeler kurmamasını ve buradaki devletlerin iç işlerine karışmamasını istemiştir. Aynı şekilde Amerika da Avrupa'nın iç işlerine karışmayacaktı. Olayın temelinde bu karşılıklı karışmama fikri yatıyor.

Doktrinin temelinde üç ana düşünce yatıyordu. Bunlardan ilki, Amerika kıtalarının artık Avrupa ülkeleri tarafından sömürgeleştirilemeyeceğinin kesin ilanıydı. Avrupa'ya açıkça buraların artık sahipsiz topraklar olmadığı ve gelip yeni sömürgeler kuramayacakları söylendi. İkinci temel düşünce, Avrupa'nın Amerika kıtasındaki yeni ve bağımsız ülkelerin iç işlerine karışmasının veya onlara siyasi baskı kurmasının doğrudan Amerika Birleşik Devletleri'ne yapılmış bir düşmanlık ve tehdit olarak algılanacağı uyarısıydı. Üçüncü bölümde ise Amerika'nın kendi taahhüdü yer alıyordu. Bu kurala göre Amerika Birleşik Devletleri de Avrupa'nın kendi iç savaşlarına, güç mücadelelerine veya halihazırda var olan mevcut sömürgelerine kesinlikle müdahale etmeyecekti. İki taraf da birbirinin kıtasına ve siyasetine karışmayacaktı.

Doktrin ilk ilan edildiğinde Amerika Birleşik Devletleri'nin bunu Avrupa'ya tek başına dayatacak devasa bir askeri gücü veya donanması aslında yoktu. Ancak İspanya'nın tekrar güçlenmesi ve diğer Avrupa devletlerinin Amerika'ya girmesi İngiltere'nin serbest ticaret çıkarlarına ters düştüğü için İngiliz donanmasının görünmez desteğiyle bu sistem uzun süre işledi. Yıllar geçip Amerika Birleşik Devletleri askeri ve ekonomik olarak büyüdükçe bu doktrin Amerikan dış politikasının en büyük yapı taşına dönüştü. Orijinal çıkış noktası tamamen Avrupa'nın sömürgeci devletlerini kıtadan uzak tutmak ve Amerikan bağımsızlığını güvence altına almak olan bu düşünce, ilerleyen yıllarda Amerika'nın dünya siyasetindeki yerini belirleyen en temel kurallardan biri oldu.