Question

Avrupa devletlerinin günümüzdeki politikaları sömürgecilikle benzerlik gösteriyor mu?

Answer 1

Eskiden sömürgecilik denildiğinde akla bir devletin başka bir ülkeyi askeri güçle işgal etmesi ve orayı doğrudan kendi toprağı gibi yönetmesi geliyordu. Günümüzde bu durum biçim değiştirerek yeni sömürgecilik veya neokolonyalizm denilen yöntemlerle devam ediyor. Avrupa devletleri artık o ülkelerde asker bulundurmak yerine ekonomik ve siyasi güçlerini kullanarak benzer bir kontrol mekanizması kurabiliyorlar. Özellikle Afrika ve Asya'daki pek çok ülkenin doğal kaynaklarının büyük Avrupa şirketleri tarafından işletilmesi ve bu ülkelerin ağır borçlar altına girmesi eski sömürgecilik düzenine benzeyen bir bağımlılık yaratıyor. Borçlanan ülkeler bu borçları ödeyebilmek için kendi kaynaklarını ucuza satmak veya Avrupa’nın belirlediği ekonomik politikalara uymak zorunda kalıyorlar.

Kültürel anlamda da büyük benzerlikler görülüyor. Eski sömürgelerde hala Avrupa dillerinin resmi dil olarak kullanılması ve eğitim sistemlerinin Avrupa merkezli kalması o toplumların hala eski sömürgeci devletlerin etkisi altında yaşamasına neden oluyor. Bu durum bir ülkenin sadece toprağının değil aynı zamanda zihninin ve kültürünün de dolaylı yoldan kontrol edilmesi anlamına geliyor. Siyasi olarak bakıldığında ise Avrupa devletleri kendi çıkarlarına uygun olan hükümetleri destekleyerek veya uluslararası kuruluşlar aracılığıyla baskı kurarak bu ülkelerin iç işlerine müdahale edebiliyorlar. Yöntemler değişmiş olsa da bir tarafın zenginleşirken diğer tarafın kaynaklarının dışarıya aktarılması süreci pek çok açıdan sürüyor.

Özellik	Eski Sömürgecilik	Yeni Sömürgecilik (Günümüz)
Kontrol Yöntemi	Askeri işgal ve doğrudan yönetim	Ekonomik baskı ve siyasi nüfuz
Kaynak Kullanımı	Hammaddelerin zorla alınması	Şirketler aracılığıyla ve borçlandırarak kontrol
Kültürel Etki	Yerel kültürün doğrudan baskılanması	Eğitim ve medya yoluyla "yumuşak güç" kullanımı
Bağımsızlık Durumu	Siyasi bağımsızlık hiç yok	Kağıt üzerinde bağımsız ama ekonomik olarak bağlı

Avrupa devletlerinin günümüzdeki yardımları veya yatırımları bazen insani amaçlı gibi görünse de çoğu zaman bu yatırımların karşılığında stratejik avantajlar ve pazar payı elde ettikleri görülüyor. Bu durum günümüzdeki ilişkilerin aslında eşit bir ortaklıktan ziyade bir tarafın daha baskın olduğu bir düzen üzerine kurulu olduğunu düşündürüyor. Hammaddelerin işlenmemiş halde Avrupa'ya gitmesi ve oradan mamul madde olarak çok daha pahalıya geri satılması sömürgecilik dönemindeki ekonomik döngünün modern bir kopyası gibi işliyor.