Kimyasal süreçlerin sürdürülebilirliğini ölçmek için kullanılan yöntemler aslında ne kadar az atık ürettiğimiz ve ne kadar verimli çalıştığımızla ilgilidir. Bu durumu bir yemek yapmaya benzetebiliriz; hedefimiz kullandığımız her malzemeyi tencerenin içine sokmak ve çöpe mümkün olduğunca az parça bırakmaktır. Bu konuda en çok başvurulan bilimsel ölçütlerden biri atom ekonomisidir. Atom ekonomisi, tepkimeye soktuğumuz malzemelerin içindeki atomların yüzde kaçının gerçekten hedeflediğimiz son ürünün içinde kaldığını bize matematiksel olarak gösterir. Bu hesaplamayı yaparken
$$\text{Atom Ekonomisi} = \frac{\text{İstenen Ürünün Mol Kütlesi}}{\text{Tepkimeye Girenlerin Toplam Mol Kütlesi}} \times 100$$
formülünü kullanırız. Eğer bu oran yüksekse, başlangıç maddelerimizi çöpe atmak yerine verimli bir şekilde kullanmışız demektir.
Bir diğer kriter ise E-faktörü yani çevresel faktördür. Bu değer, ürettiğimiz her bir kilogram ana ürün başına kaç kilogram atık çıkardığımızı hesaplamamızı sağlar. İdeal bir süreçte bu değerin sıfıra olabildiğince yakın olması istenir. Petrol rafinerilerinde bu değer çok düşükken, ilaç sanayisinde çok daha yüksek seviyelere çıkabilmektedir.
Süreçlerin sürdürülebilirliğini belirleyen bir diğer faktör ise enerji verimliliğidir. Bir kimyasal tepkime ne kadar düşük sıcaklık ve basınçta gerçekleşebiliyorsa, o kadar az enerji tüketir ve bu da onu çevre için daha dost kılar. Ayrıca ham maddelerin petrol gibi tükenebilir kaynaklar yerine bitkisel atıklar gibi yenilenebilir kaynaklardan seçilmesi büyük bir avantaj sağlar. Maddelerin zehirlilik oranları ve çevreye verdikleri zararlar da bu değerlendirmelerin içine katılır. Tüm bu süreçleri bir bütün olarak görmek için Yaşam Döngüsü Analizi adı verilen bir yöntem uygulanır. Bu yöntemle bir kimyasalın daha üretilmeden önceki ham madde aşamasından, kullanılıp atıldığı son ana kadar doğada bıraktığı tüm ayak izi adım adım takip edilir.
Böylece bir sürecin sadece fabrikadaki anlık durumu değil, ham maddeden atığa kadar olan tüm hikayesi bilimsel verilerle ölçülmüş olur.
