Antik Arapların kökeni, Orta Doğu’nun coğrafi yapısı ve tarihsel süreçleri içerisinde şekillenmiş olup kökleri milattan önce binlerce yıl öncesine, Sami dilleri konuşan kavimlerin göçlerine ve yaşam alanlarına dayanmaktadır. Tarihsel ve arkeolojik verilere göre antik dönemde Arap Yarımadası’nda yaşayan halklar, bölgenin yerli halkları olarak ortaya çıkmış ve zaman içinde hem kendi içlerinde farklı kollara ayrılmış hem de çevre medeniyetlerle etkileşim kurmuşlardır.
Antik dönem Arap toplumlarının kökenleri genellikle Sami kavimler ailesi içinde incelenmektedir. Sami dillerini konuşan topluluklar binlerce yıl boyunca Mezopotamya, Levant ve Arap Yarımadası arasında hareketlilik göstermiştir. Yarımadanın iç kesimlerinde, özellikle çöl ve vaha yaşamına uyum sağlayan göçebe bedevi topluluklar ile güney kesimlerde verimli topraklarda tarım ve ticaretle uğraşan yerleşik medeniyetler bu kökenin farklı kollarını oluşturmuştur. Güney Arap Yarımadası’nda, bugünkü Yemen civarında kurulan Sebe, Main, Qataban ve Hadramaut gibi gelişmiş antik krallıklar, bölgenin en eski yerleşik Arap kültürlerinin temellerini atmıştır. Bu güneyli kollar, baharat ticareti sayesinde zenginleşmiş ve kendi özgün alfabelerini ve mimarilerini geliştirmişlerdir.
Kuzey ve Orta Arap Yarımadası’nda ise göçebe ve yarı göçebe yaşam süren kabileler ön plana çıkmıştır. Asur, Babil ve Pers kaynaklarında antik dönemde bu bölgelerde yaşayan kabilelerden bahsedilmekte, onların çöl koşullarına uyum sağlayan hayvancılık faaliyetleri ve ticaret kervanları üzerindeki kontrolleri kaydedilmektedir. Nabateviler gibi antik dönemde Petra merkezli büyük bir medeniyet kuran topluluklar da köken olarak Arap kabilelerine dayanmakta ve ticaret yolları sayesinde önemli bir güç haline gelmişlerdir.
Tarihsel geleneklerde ve Arap soy bilimi kaynaklarında antik Arapların kökeni genellikle iki ana gruba ayrılır. Bunlardan ilki olan Baide Arapları, Ad ve Semud gibi kuranı kerimde ve antik efsanelerde adı geçen, zamanla tarih sahnesinden silinmiş çok eski kavimlerdir. İkincisi ise Bakiye Arapları olup, bunlar kendi içinde Kahtaniler ve Adnaniler olarak ikiye ayrılır. Kahtaniler güneyin yerli halkı olarak kabul edilirken, Adnaniler ise kuzey ve orta kesimlerde yayılan kollar olarak değerlendirilir. Bu sınıflandırma her ne kadar efsanevi ve soy kütüğüne dayalı unsurlar içerse de tarihsel olarak kuzey ve güney Arap kültürlerinin ve diyalektlerinin farklılaşmasını açıklamak için geleneksel bir çerçeve sunar.
Antik Araplar dışarıdan tamamen farklı bir coğrafyadan göç edip gelen tek bir topluluktan ibaret olmayıp, Arap Yarımadası’nın coğrafi şartlarına, iklimine ve çevresel imkanlarına binlerce yıl boyunca uyum sağlayarak evrilmiş, Sami kökenli yerli halkların oluşturduğu geniş bir kabileler ve medeniyetler havzasıdır.
