Sodyum klorür, sodyum karbonat, sodyum bikarbonat, kalsiyum karbonat ve amonyum klorür tuzları dışındaki tuzları ve kullanım alanlarını araştırınız. Seçtiğiniz bir tuzun kullanım alanını genişletmek için yeni bir çalışma oluşturunuz.
Sodyum klorür, sodyum karbonat, sodyum bikarbonat, kalsiyum karbonat ve amonyum klorür tuzları dışındaki tuzlara ve kullanım alanlarına örnekler şunlardır:
-
Magnezyum sülfat (MgSO4): Epsom tuzu olarak da bilinir. Tıpta, tarımda, kozmetikte ve sanayide kullanılır. Örneğin, laksatif, banyo tuzu, gübre, ilaç, deterjan ve boyar madde olarak kullanılabilir.
-
Bakır sülfat (CuSO4): Mavi vitriyol olarak da bilinir. Tarımda, kimyada, metalürjide ve sanayide kullanılır. Örneğin, fungisit, herbisit, elektrolit, bakır kaplama, boya pigmenti ve patlayıcı olarak kullanılabilir.
-
Potasyum nitrat (KNO3): Çanbar tuzu olarak da bilinir. Tarımda, kimyada, gıda sektöründe ve sanayide kullanılır. Örneğin, gübre, koruyucu, roket yakıtı, barut ve havai fişek olarak kullanılabilir .
-
Sodyum hidroksit (NaOH): Kostik soda olarak da bilinir. Kimyada, gıda sektöründe, tekstil sektöründe ve sanayide kullanılır. Örneğin, sabun, deterjan, kağıt, ipek, boya ve plastik olarak kullanılabilir .
-
Amonyum nitrat (NH4NO3): Tarımda, kimyada ve sanayide kullanılır. Örneğin, gübre, soğutucu, patlayıcı ve oksitleyici olarak kullanılabilir .
Seçtiğim bir tuz olan magnezyum sülfatın kullanım alanını genişletmek için yeni bir çalışma oluşturmak istersem şöyle bir öneri sunabilirim:
-
Magnezyum sülfatın bitkilerin büyümesini ve verimini artırdığı bilinmektedir. Ancak magnezyum sülfatın bitkiler üzerindeki etkisi çeşitli faktörlere bağlıdır. Bu faktörler arasında toprak tipi, bitki türü, gübre dozu ve uygulama zamanı sayılabilir. Bu nedenle magnezyum sülfatın farklı topraklarda ve farklı bitkilerde nasıl etki ettiğini belirlemek için deneysel bir çalışma yapılabilir. Bu çalışma ile magnezyum sülfatın en uygun dozu ve uygulama zamanı belirlenebilir. Böylece magnezyum sülfatın tarımdaki verimliliği artırılabilir.
Çevrenizde tuz üretimi yapılan göl, deniz veya tuz mağarası olup olmadığını araştırınız. Kimya öğretmeniniz ve gezi inceleme kulübü öğretmeniniz gözetiminde ilgili kuruluşlardan ve ilgili makamlardan izin alarak teknik gezi düzenleyiniz. Bu tesislerde tuz üretiminin nasıl yapıldığını, hangi tuzun üretildiğini ve üretilen tuzun hangi alanlarda kullanıldığını öğrenerek edindiğiniz bilgileri ve fotoğrafları arkadaşlarınızla paylaşınız.
-
İstanbul’da Pendik ilçesinde deniz suyundan tuz üretimi yapan bir tesis var. Bu tesiste yılda yaklaşık 100 bin ton tuz üretiliyor. Üretilen tuzun bir kısmı gıda sektörüne, bir kısmı da karayollarının buzlanma önleme çalışmalarına gönderiliyor.
-
Ankara’da Tuz Gölü’nde göl suyundan tuz üretimi yapan birçok tesis var. Bu tesislerde yılda yaklaşık 1,5 milyon ton tuz üretiliyor. Üretilen tuzun bir kısmı gıda sektörüne, bir kısmı da sanayi sektörüne gönderiliyor.
-
Çankırı’da kaya tuzu yataklarından tuz üretimi yapan birçok maden işletmesi var . Bu işletmelerde yılda yaklaşık 500 bin ton tuz üretiliyor. Üretilen tuzun bir kısmı gıda sektörüne, bir kısmı da hayvan besleme sektörüne gönderiliyor.
Kimya öğretmenim ve gezi inceleme kulübü öğretmenim gözetiminde ilgili kuruluşlardan ve ilgili makamlardan izin alarak teknik gezi düzenlemek istersem şöyle bir plan yapabilirim:
-
Öncelikle hangi tesisi ziyaret etmek istediğime karar veririm. Benim için en yakın olan Pendik’teki deniz suyundan tuz üretimi yapan tesisi ziyaret etmek isterim.
-
Sonra bu tesise telefon veya e-posta yoluyla ulaşarak gezi talebimi iletirim. Gezi için uygun bir gün ve saat belirlerim. Geziye katılacak öğrenci ve öğretmen sayısını bildiririm. Gezi sırasında nelere dikkat etmemiz gerektiğini sorarım.
-
Daha sonra okul yönetiminden gezi için izin alırım. Gezi için gerekli evrakları hazırlarım. Geziye katılacak öğrencilerden veli izin belgesi alırım. Gezi için uygun bir ulaşım aracı ayarlarım.
-
Gezi günü geldiğinde öğrencilerle birlikte tesise giderim. Tesiste bizi karşılayan yetkililerden gezi hakkında bilgi alırım. Tesisi dikkatli bir şekilde gezerek tuz üretiminin nasıl yapıldığını, hangi tuzun üretildiğini ve üretilen tuzun hangi alanlarda kullanıldığını öğrenirim. Gezi sırasında fotoğraf çekerim.
-
Geziden döndükten sonra edindiğim bilgileri ve fotoğrafları arkadaşlarımla paylaşırım. Gezi ile ilgili bir rapor hazırlarım. Geziyi düzenleyen tesise teşekkür mektubu yazarım.
