Question

4. Sınıf Sosyal Bilgiler Çalışma Kitabı Sayfa 78 Cevapları

Answer 1

NELER ÖĞRENDİK?

Yön bulma yöntemlerine örnekler veriniz.

Cevap:

Yön bulma yöntemleri, bir yerden başka bir yere gitmek için doğru yolu bulmaya yarayan tekniklerdir. Bazı yön bulma yöntemleri şunlardır:

• Pusula: Pusula, manyetik kuzey kutbunu gösteren bir ibreye sahip bir araçtır. Pusula kullanarak, kuzey, güney, doğu ve batı yönlerini belirleyebiliriz.
• Gölge boyu: Gölge boyu yöntemi, güneşin konumuna göre gölge oluşturan bir çubuk veya sopa kullanarak yön bulmaya yarayan bir tekniktir. Gölge boyu yöntemi için şu adımları izleyebiliriz:
• Güneşin doğduğu saatte, düz ve açık bir alanda dik olarak yerleştirdiğimiz çubuğun ucundaki gölgenin ucuna bir taş koyalım.
• Güneşin battığı saatte, aynı çubuğun ucundaki gölgenin ucuna başka bir taş koyalım.
• İlk taşın olduğu yerden ikinci taşın olduğu yere doğru bir çizgi çizelim. Bu çizgi, doğu-batı yönünü gösterir. Bu çizginin dik açıyla kestiği diğer çizgi ise kuzey-güney yönünü gösterir.

Ağaçların yeşil kısımları (bakı): Ağaçların yeşil kısımları (bakı) yöntemi, ağaçların güneşe dönük olan taraflarının daha yeşil ve gür olduğunu fark ederek yön bulmaya yarayan bir tekniktir. Bu yöntemde, ağaçların güneşe dönük olan tarafları güneyi, güneşten uzak olan tarafları ise kuzeyi gösterir. Güneşin doğuşu ve batışı ile ilgili konumu: Güneşin doğuşu ve batışı ile ilgili konumu yöntemi, güneşin her gün doğuda doğup batıda battığını bilmekten yararlanarak yön bulmaya yarayan bir tekniktir. Bu yöntemde, güneşin doğduğu yer doğuyu, battığı yer batıyı gösterir. Doğu ile batı arasındaki orta nokta ise güneyi, bunun tam karşı noktası ise kuzeyi gösterir.

Kroki ile ilgili aklınıza gelen kavramları yazınız

Cevap:

Kroki, bir yerin veya nesnenin basit ve ölçeksiz bir şekilde çizilmesidir. Kroki ile ilgili aklımıza gelen bazı kavramlar şunlardır:

• Ölçek: Ölçek, krokinin gerçek büyüklükle arasındaki oranı belirleyen bir değerdir. Ölçeksiz krokilerde ölçek yoktur veya 1:1 olarak kabul edilir.
• Yön oku: Yön oku, krokinin hangi yöne baktığını gösteren bir işarettir. Genellikle krokinin sağ alt köşesinde yer alır ve kuzeyi gösterir.
• Başlık: Başlık, krokinin neyi temsil ettiğini belirten bir metindir. Genellikle krokinin üst orta kısmında yer alır ve büyük harflerle yazılır.
• Sembol: Sembol, krokinin içindeki bazı nesneleri veya özellikleri temsil eden basit şekillerdir. Örneğin, ev sembolü, ağaç sembolü, yol sembolü gibi.
• Açıklama: Açıklama, krokinin içindeki sembollerin ne anlama geldiğini açıklayan bir metindir. Genellikle krokinin alt kısmında yer alır ve küçük harflerle yazılır.

Yaşadığınız çevrede bulunan yer şekillerine örnekler veriniz.

Cevap:

Yaşadığım çevrede bulunan yer şekilleri, yeryüzünün doğal olarak oluşan veya insanların etkisiyle değişen biçimleridir. Yaşadığım çevrede bulunan yer şekillerine örnekler şunlardır:

• Dağ: Dağ, çevresine göre yüksekliği fazla olan ve genellikle sivri bir zirveye sahip olan yeryüzü şeklidir. Yaşadığım çevrede bulunan dağlara örnek olarak Çamlıca Tepesi ve Aydos Tepesi verilebilir.
• Ova: Ova, çevresine göre alçakta kalan ve genellikle düz veya hafif engebeli olan yeryüzü şeklidir. Yaşadığım çevrede bulunan ovalara örnek olarak Küçükçekmece Ovası ve Bakırköy Ovası verilebilir.
• Yarımada: Yarımada, üç tarafı suyla çevrili olan ve bir tarafı karayla bağlantılı olan yeryüzü şeklidir. Yaşadığım çevrede bulunan yarımadalara örnek olarak İstanbul Yarımadası ve Anadolu Yakası verilebilir.
• Boğaz: Boğaz, iki karayı birbirinden ayıran ve iki denizi birleştiren dar su yoludur. Yaşadığım çevrede bulunan boğazlara örnek olarak İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı verilebilir.

Yaşadığınız çevrede yıl boyu görülebilen hava olaylarını yazınız.

Cevap:

Yaşadığım çevrede yıl boyu görülebilen hava olayları, atmosferde meydana gelen değişimlerdir. Yaşadığım çevrede yıl boyu görülebilen hava olaylarına örnekler şunlardır:

• Kar yağışı: Kar yağışı, atmosferdeki su buharının donarak kristalleşmesi ve yeryüzüne düşmesi olayıdır. Yaşadığım çevrede kar yağışı genellikle kış aylarında görülür.
• Dolu yağışı: Dolu yağışı, atmosferdeki su damlacıklarının donarak buz tanecikleri haline gelmesi ve yeryüzüne düşmesi olayıdır. Yaşadığım çevrede dolu yağışı genellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında görülür.
• Sis: Sis, atmosferdeki su buharının yoğunlaşarak küçük damlacıklar halinde havada asılı kalması olayıdır. Yaşadığım çevrede sis genellikle sabah saatlerinde görülür.
• Rüzgar: Rüzgar, atmosferdeki hava kütlelerinin basınç farkından dolayı hareket etmesi olayıdır. Yaşadığım çevrede rüzgar genellikle her mevsimde görülür.
• Yaşadığınız çevrede gerçekleşebilecek doğal afetlere örnekler veriniz.

Yaşadığınız çevrede gerçekleşebilecek doğal afetlere örnekler veriniz.

Cevap:

Yaşadığım çevrede gerçekleşebilecek doğal afetler, doğanın sebep olduğu veya insanların etkisine maruz kalan olaylardır. Yaşadığım çevrede gerçekleşebilecek doğal afetlere örnekler şunlardır:

• Deprem: Deprem, yer kabuğunun kırılması veya kayması sonucu oluşan sarsıntıdır. Yaşadığım çevrede deprem riski yüksektir, çünkü Kuzey Anadolu Fay Hattı ve Marmara Denizi üzerinde bulunmaktayız.
• Sel: Sel, yağışın fazla olması veya akarsuların taşması sonucu oluşan su baskınıdır. Yaşadığım çevrede sel riski vardır, çünkü İstanbul Boğazı ve Haliç gibi deniz seviyesine yakın yerlerde yaşamaktayız.
• Yangın: Yangın, yanıcı maddelerin alev alması sonucu oluşan olaydır. Yaşadığım çevrede yangın riski vardır, çünkü ormanlık alanlar ve tarihi yapılar gibi kolay tutuşabilen yerlerde yaşamaktayız.
• Heyelan: Heyelan, yamaçlarda bulunan toprak veya kaya parçalarının yerçekimi etkisiyle aşağıya kayması olayıdır. Yaşadığım çevrede heyelan riski vardır, çünkü yükselti farklılıkları ve yapay dolgular gibi zeminin kayganlaşmasına neden olan faktörler bulunmaktadır.

Doğal ve beşerî unsurlara örnekler veriniz.

Cevap:

Doğal unsurlar, doğada kendiliğinden var olan veya insanların etkisi olmadan oluşan varlıklardır. Beşerî unsurlar ise insanların doğaya müdahale ederek oluşturduğu veya değiştirdiği varlıklardır. Doğal ve beşerî unsurlara örnekler şunlardır:

• Doğal unsurlar: Dağ, ova, yarımada, boğaz, deniz, göl, akarsu, orman, bitki, hayvan, hava olayları, doğal afetler gibi.
• Beşerî unsurlar: Köprü, tünel, baraj, yol, bina, fabrika, park, bahçe, tarla, sanat eseri, kültür mirası, nüfus, dil, din gibi.