Ülkemizde hemen hemen tüm sanayi kuruluşları yabancıya aitti ve eski modeldi. Ayrıca yetersizdi. Türkiye Cumhuriyeti bir yandan yabancıların elindeki bu sanayi kuruluşlarını satın alacak, diğer yandan da hızla modern çağlı yakalayacak çalışmalar yapmak zorundaydı.
Bu alanda yapılan bazı çalışmalar şunlardır
- 1926’da Sanayi ve Maden Bankası kuruldu.
- 1927’de Teşvik-i Sanayi Kanunu çıkarıldı. Bu kanunun amacı özel sektörü sanayi alanına çekmektir. Ne var ki özel sektörün elinde yeterli sermaye birikimi olmadığı için kanundan beklenen hedef gerçekleştirilmemiştir. Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun başarısız olma nedeni; özel sektörün elinde yeterli sermayenin olmayışı, teknik bilgi ve deneyimli kadro eksikliği, 1929 Dünya ekonomi bunalımının etkisidir.
- 1929’da yerli sanayiyi korumak için gümrük vergileri yükseltildi. (Koruyucu Gümrük Yasası)
- Teşvik-i Sanayi Kanunu’ndan umduğunu bulamayan devlet Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’nı hazırlamıştır. Böylece devletçilik fiilen yürürlüğe girmiştir. Bu dönemde Türkiye, Sovyetler Birliği ve Japonya’dan sonra kalkınan ülkeler arasında ilk üçe girmiştir.
- MTA, Sümerbank, Etibank gibi kuruluşlar kurulmuştur.
- Malatya, Kayseri ve Bursa’da Merinos fabrikası, İzmit’te kâğıt işletmesi, Beykoz’da deri fabrikası, Gemlik’te ipek fabrikası açılmıştır.
- İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı, ll. Dünya Savaşı patlak verdiği için tam uygulanamamıştır.
