Aşağıdaki metni okuyunuz. Metnin altındaki soruları cevaplayınız.
MÖ VII. yüzyılda tahta çıkan Asur kralı Asurbanipal okumaya meraklıydı. Okuma yazma bilen ender krallardan biriydi. Tarihte bilinen ilk kütüphaneyi de o kurdu. Onun saray kütüphanesinde edebiyat, tıp, hukuk, tarih ve dualar içeren tabletler bulunmuştur. Asurbanipal hem kral hem askerî bir lider hem de bilim insanıydı. Bulunan bu tabletlerde kralın çivi yazısını nasıl öğrendiği, Sümerce ve Babilce yazılmış tabletleri okuyabildiği, matematik problemlerini çözebildiği anlatılmaktadır.
1. Asurbanipal’in bu çalışması insanlık tarihine hangi alanlarda katkı sağlamış olabilir
Asurbanipal’in bu çalışması insanlık tarihine birçok alanda katkı sağlamıştır. Örneğin:
-
Edebiyat: Asurbanipal, Mezopotamya’nın eski edebi kültürüne büyük ilgi duyuyordu. Uzun hükümdarlığı boyunca, Asurbanipal, çeşitli türlerde metinler ve belgeler içeren Asurbanipal Kütüphanesi’ni inşa etmek için devasa kaynaklardan yararlandı Kütüphanesinde, Sümer destanları, Akad şiirleri, Babil hikayeleri ve diğer edebi eserler bulunuyordu Bu metinler, antik Mezopotamya edebiyatının en önemli kaynaklarıdır.
-
Tıp: Asurbanipal Kütüphanesi’nde tıbbi tabletler de bulunmuştur. Bu tabletlerde, hastalıkların tanısı, tedavisi ve önlenmesi ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Tabletlerde ayrıca bitkisel ilaçlar, cerrahi müdahaleler ve büyü ritüelleri gibi tıbbi uygulamalar da anlatılmaktadır Bu tabletler, antik Mezopotamya tıbbının en değerli belgeleridir.
-
Hukuk: Asurbanipal Kütüphanesi’nde hukuki tabletler de bulunmuştur. Bu tabletlerde, Asur kanunları, yasalar ve yargı kararları yer almaktadır. Tabletlerde ayrıca antlaşmalar, sözleşmeler, fermanlar ve diğer hukuki belgeler de kaydedilmiştir. Bu tabletler, antik Mezopotamya hukukunun en önemli tanıklarıdır.
-
Tarih: Asurbanipal Kütüphanesi’nde tarihi tabletler de bulunmuştur. Bu tabletlerde, Asur krallarının yaptığı savaşlar, fetihler, inşaatlar ve diğer olaylar anlatılmaktadır. Tabletlerde ayrıca Asur kronolojisi, coğrafyası ve kültürü ile ilgili bilgiler de verilmektedir. Bu tabletler, antik Mezopotamya tarihinin en zengin kaynaklarıdır.
-
Din: Asurbanipal Kütüphanesi’nde dini tabletler de bulunmuştur. Bu tabletlerde, Asur tanrıları, mitolojisi, ritüelleri ve inançları anlatılmaktadır. Tabletlerde ayrıca dualar, kehanetler, astroloji ve büyü gibi dini uygulamalar da yer almaktadır. Bu tabletler, antik Mezopotamya dininin en kapsamlı kaynaklarıdır.
2. Verilen metinden hareketle Asurlar için diğer kültürlerden etkilenmiştir denilebilir mi? Neden?
Verilen metinden hareketle Asurlar için diğer kültürlerden etkilenmiştir denilebilir. Çünkü:
-
Asurbanipal, Sümerce ve Babilce yazılmış tabletleri okuyabildiği için bu dilleri öğrenmiş olmalıdır. Sümerce ve Babilce, Asurcanın akraba olmadığı Sami olmayan dillerdir. Bu dilleri öğrenmek Asurbanipal’in diğer kültürleri tanımak istediğini gösterir.
-
Asurbanipal Kütüphanesi’nde bulunan metinlerin bir kısmı Sümer ve Babil kültürlerinden alınmış veya uyarlanmıştır. Örneğin, Sümer destanı Gılgamış’ın Asurca versiyonu, Babil kralı Hammurabi’nin kanunları ve Babil tanrısı Marduk’un yaratılış hikayesi gibi Bu metinler, Asurbanipal’in diğer kültürleri saygı duyduğunu ve onlardan yararlandığını gösterir.
