HAZIRLIK YAPALIM
1. Atatürk’ün “Yurtta barış, dünyada barış.” sözünün ne anlama geldiğini söyleyiniz.
-
Yurtta barış: Türkiye’nin içinde bulunduğu topraklarda huzur ve güvenliği sağlamak, halkın refah ve mutluluğunu artırmak, siyasi ve sosyal sorunları çözmek, milli birlik ve beraberliği korumak.
-
Dünyada barış: Türkiye’nin dış politikasında barışçıl ve dostane bir tutum sergilemek, uluslararası ilişkilerde işbirliği ve diyalogu geliştirmek, savaş ve çatışmalardan uzak durmak, bölgesel ve küresel barışa katkı sağlamak.
Bu söz, Atatürk’ün Türkiye’nin hem iç hem de dış politikasında barışı esas alan bir vizyon ortaya koyduğunu göstermektedir.
2. Balkan Antantı ve Sadabat Paktı’nı imzalayan devletler ile bugünkü ilişkimiz hakkında bilgi toplayınız.
Balkan Antantı ve Sadabat Paktı’nı imzalayan devletler ile bugünkü ilişkimiz hakkında şu bilgileri toplayabiliriz:
-
Balkan Antantı’nı imzalayan devletlerden Yunanistan ile ilişkilerimiz tarihsel olarak inişli çıkışlı olmuştur. Kıbrıs sorunu, Ege Denizi’ndeki adalar ve kıta sahanlığı gibi konularda zaman zaman gerginlik yaşanmıştır. Ancak son yıllarda iki ülke arasında ekonomik, kültürel ve siyasi işbirliği artmıştır.
-
Balkan Antantı’nı imzalayan devletlerden Romanya ile ilişkilerimiz genellikle dostane ve işbirliğine dayalı olmuştur. İki ülke arasında ticaret, enerji, ulaştırma, savunma ve eğitim gibi alanlarda ortak projeler yürütülmektedir.
-
Balkan Antantı’nı imzalayan devletlerden Yugoslavya’nın dağılmasından sonra ortaya çıkan Sırbistan, Karadağ, Bosna-Hersek, Hırvatistan, Slovenya, Kosova ve Kuzey Makedonya ile ilişkilerimiz farklı düzeylerde seyretmektedir. Türkiye, bu ülkelerin siyasi ve ekonomik istikrarına destek vermektedir. Ayrıca bu ülkelerde yaşayan Türk ve Müslüman azınlıkların haklarını korumak için çaba göstermektedir.
-
Sadabat Paktı’nı imzalayan devletlerden İran ile ilişkilerimiz bölgesel konularda farklı görüşlere sahip olmamıza rağmen komşuluk ilişkilerine önem vermekteyiz. İki ülke arasında ticaret, enerji, ulaştırma ve turizm gibi alanlarda işbirliği yapılmaktadır.
-
Sadabat Paktı’nı imzalayan devletlerden Irak ile ilişkilerimiz Irak’ın içinde bulunduğu siyasi ve güvenlik sorunları nedeniyle zaman zaman zorlanmıştır. Türkiye, Irak’ın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygılıdır. Ayrıca Irak’ta yaşayan Türkmenlerin haklarını savunmaktadır. İki ülke arasında ticaret, enerji, ulaştırma ve güvenlik gibi alanlarda işbirliği yapılmaktadır.
-
Sadabat Paktı’nı imzalayan devletlerden Afganistan ile ilişkilerimiz tarihi ve kültürel bağlara dayanmaktadır. Türkiye, Afganistan’ın barış ve kalkınmasına katkı sağlamaktadır. Afganistan’da Türk Silahlı Kuvvetleri’nin eğitim ve danışmanlık faaliyetleri yürütmektedir. Ayrıca Afganistan’da eğitim, sağlık, tarım, altyapı gibi alanlarda Türk işbirliği projeleri bulunmaktadır.
3. Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin günümüzde halen geçerliliğini korumasının nedeni sizce ne olabilir? Görüşlerinizi söyleyiniz.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin günümüzde halen geçerliliğini korumasının nedeni şunlar olabilir:
-
Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türkiye’nin boğazlardaki egemenliğini ve güvenliğini sağlamıştır. Türkiye, boğazlardan geçiş kurallarını belirleme ve denetleme hakkına sahiptir. Ayrıca boğazlarda askeri üs kurma ve silahlandırma yetkisine sahiptir.
-
Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Karadeniz’e kıyısı olan devletlerin çıkarlarını korumuştur. Karadeniz’e kıyısı olmayan devletlerin boğazlardan geçişleri sınırlanmıştır. Ayrıca Karadeniz’de savaş halinde olan devletlerin boğazlardan geçişleri yasaklanmıştır.
-
Montrö Boğazlar Sözleşmesi, uluslararası hukuka uygun bir anlaşmadır. Anlaşma, Birleşmiş Milletler Antlaşması’na ve Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne uyumludur. Anlaşma, boğazlardan geçiş özgürlüğünü barış zamanında tanımakta ancak savaş zamanında sınırlamaktadır.
Bu nedenlerle Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin günümüzde halen geçerliliğini koruduğunu söyleyebiliriz.
4. Türkiye’nin coğrafi konumunu bir harita üzerinde inceleyerek ülkemizin jeopolitik önemi hakkındaki düşüncelerinizi söyleyiniz.
Türkiye’nin coğrafi konumunu bir harita üzerinde incelediğimde ülkemizin jeopolitik önemi hakkındaki düşüncelerim şunlardır:
-
Türkiye, Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının kesişim noktasında yer almaktadır. Bu nedenle Türkiye, hem kara hem de deniz ulaşımında önemli bir köprü görevi görmektedir. Türkiye, boğazlar ve Karadeniz üzerinden Rusya ve Orta Asya ülkelerine, Akdeniz üzerinden Avrupa ve Afrika ülkelerine, Ortadoğu üzerinden de Asya ve Afrika ülkelerine ulaşım sağlamaktadır.
-
Türkiye, enerji kaynakları açısından zengin olan Orta Doğu ve Orta Asya ülkeleri ile enerji ihtiyacı olan Avrupa ülkeleri arasında önemli bir enerji koridoru oluşturmaktadır. Türkiye, petrol ve doğalgaz boru hatları ile bu bölgeler arasında enerji akışını sağlamaktadır. Ayrıca Türkiye, yenilenebilir enerji kaynakları açısından da potansiyel bir ülkedir.
-
Türkiye, farklı kültür ve medeniyetlere ev sahipliği yapmış bir ülkedir. Türkiye, hem İslam hem de Batı kültürünün etkilerini taşımaktadır. Bu nedenle Türkiye, kültürel ve siyasi açıdan farklı bölgeler arasında bir diyalog ve işbirliği kurucu rolü oynamaktadır. Türkiye, NATO, İslam İşbirliği Teşkilatı, Avrupa Konseyi gibi farklı uluslararası örgütlere üyedir.
Bu düşüncelerden yola çıkarak Türkiye’nin coğrafi konumunun jeopolitik açıdan çok önemli olduğunu söyleyebilirim.
5. Türk Dışişleri Bakanlığının görevleri sizce nelerdir?
Türk Dışişleri Bakanlığının görevleri şunlardır:
-
Hükümetçe tayin ve tespit edilecek esaslara göre dış politikayı uygulamak ve Türkiye Cumhuriyetinin yabancı devletler ve uluslararası kuruluşlarla ilişkilerini yürütmek.
-
Türkiye Cumhuriyetinin yabancı devletler ve uluslararası kuruluşlarla yapacağı antlaşmaların müzakerelerine katılmak veya bunları yapmak.
-
Türkiye Cumhuriyetinin yabancı devletler ve uluslararası kuruluşlara göndereceği diplomatik temsilcileri seçmek veya bunlara katılmak.
-
Türkiye Cumhuriyetinin yabancı devletlerden ve uluslararası kuruluşlardan gelecek diplomatik temsilcilerin kabulüne ilişkin işlemleri yapmak.
-
Türkiye Cumhuriyetinin yabancı devletlerdeki ve uluslararası kuruluşlardaki diplomatik temsilciliklerini yönetmek ve denetlemek.
-
Türkiye Cumhuriyetinin yabancı devletlerdeki vatandaşlarının hak ve menfaatlerini korumak ve konsolosluk hizmetlerini yürütmek.
-
Türkiye Cumhuriyetinin dış politikasına ilişkin bilgi ve belgeleri toplamak, değerlendirmek ve yaymak.
-
Türkiye Cumhuriyetinin dış politikasına ilişkin eğitim, araştırma ve yayın faaliyetlerini yapmak veya desteklemek.
Bu görevleri yerine getirmek için Türk Dışişleri Bakanlığı, merkez teşkilatı, yurt dışı teşkilatı ve bağlı kuruluşlardan oluşmaktadır.