Monarşi, tek bir kişinin devleti yönettiği yönetim şeklidir. Bu kişi padişah, kral, hükümdar, imparator gibi isimlerle adlandırılmıştır. Yasa koyma, yargılama, vergi toplama, savaşa ve barışa karar verme yetkisine sahiptir. Monarşide seçimler olmaz, anayasa yoktur. Babadan oğula yönetim geçer.
Cumhuriyet, egemenliğin kaynağının millete ait olduğu yönetim şeklidir. Devleti yönetecek kişilerin seçimle iş başına geldiği yönetimdir. Seçme ve seçilme hakkı belli bir kişiye, gruba ya da bir sınıfa ait olmayıp tüm millete aittir. Cumhuriyette seçimler olur, anayasa vardır. Halkın belirlediği kişi yönetime geçer.
Monarşi ile cumhuriyet arasındaki en temel fark, hakimiyetin kaynağıdır. Monarşide hakimiyet tek kişidedir ve tanrısal bir hak olarak görülür. Cumhuriyette ise hakimiyet milletindir ve halkın iradesi ile belirlenir. Cumhuriyette demokrasi ilkeleri uygulanmaktadır ancak monarşide tüm yetkiler tek bir kişinin elindedir. Monarşide halkın temel hak ve hürriyetlerinden söz edilememektedir, cumhuriyette ise halk özgür bir kesimdir.
