İslam dininde önemli olan zekat, sadaka, infak, nisap ve öşür kavramları, bireylerin yardımlaşma ve paylaşma yoluyla toplumsal dayanışmayı güçlendirmesini amaçlar. İşte bu kavramların anlamları:
-
Zekat: İslam'da, varlıklı Müslümanların mal varlıklarının belirli bir kısmını ihtiyaç sahiplerine vermesi gereken farz bir ibadettir. Zekat, malın bir kısmının Allah rızası için fakirlere verilmesi anlamına gelir. Zekat vermek, mülkü temizlemek ve arındırmak amacı taşır. Zekat miktarı genellikle %2,5 olarak hesaplanır ve sadece belirli miktardaki birikimi olanlara farz kılınmıştır.
-
Sadaka: Her türlü iyiliği ve hayrı ifade eder. Zekattan farklı olarak, sadaka gönüllü olarak yapılır ve herhangi bir belirli miktarı yoktur. Sadaka, hem maddi hem manevi olarak ihtiyaç sahiplerine yapılan yardımları kapsar. Sadaka vermek, malı bereketlendirir ve kişinin Allah’a olan bağlılığını artırır.
-
İnfak: Allah’ın rızasını kazanmak amacıyla kişinin sahip olduğu mal ve nimetleri ihtiyaç sahipleriyle paylaşmasıdır. İnfak, zekat ve sadakayı kapsayabilir ve günlük yaşamda yapılan her türlü yardım anlamına da gelir. İnfak, sadece maldan değil, kişinin zamanını veya emeğini de bağışlamasıyla gerçekleşebilir.
-
Nisap: Zekatın farz olması için mal varlığının belirli bir miktarı aşması gerekir ve bu miktara nisap denir. Nisap miktarı, kişinin temel ihtiyaçlarından ve borçlarından arta kalan malın zekata tabi olması için gerekli olan minimum miktardır. İslam'da bu sınır, 85 gram altına eşdeğer miktardır.
-
Öşür: Tarım ürünlerinden alınan zekat anlamına gelir. Tarımla uğraşan kimselerin, toprağın verimliliğine göre mahsullerinin %10’unu (eğer sulama doğal kaynaklarla yapılıyorsa) ya da %5’ini (eğer sulama maliyetli yöntemlerle yapılıyorsa) zekat olarak vermesi gereklidir. Öşür, tarımsal ürünlerin paylaşımı yoluyla toplumsal adaleti sağlamak için uygulanır.
Bu kavramlar, yardımlaşmayı teşvik ederken malın ve nimetin gerçek sahibinin Allah olduğunu hatırlatarak, bireyin toplumdaki diğer insanlara karşı olan sorumluluğunu vurgular.
