1. İslam Ansiklopedisinden “Türk (Kültür ve Medeniyet / Din)” maddesini inceleyiniz (islamansiklopedisi.info).
Cevap:
“Medeniyet” maddesinde Türk kültürü ve medeniyeti hakkında bazı bilgiler bulunmaktadır. Bu madde, medeniyetin Arapça’da “şehir” anlamına gelen ve müdûn köküne dayanan medîne isminden Osmanlı Türkçesi’nde türetilen medeniyyet kelimesinin, kök itibariyle “yönetmek” (es-siyâse) ve “mâlik olmak” anlamları da bulunan deyn (dîn) masdarıyla ilişkili olduğunu belirtmektedir.
2. Ribat, fütüvvet ve ahilik kavramlarını araştırınız.
Cevap:
Ribat: Ribatlar, sınır noktalarına, sınır hakim yerlerine yapılan, askeri bir strateji izlenen ve ülke güvenliği için kullanılan yapıtlardır. Ribatların ilk amacı sınır karakolu olarak kullanılmasıydı. Ancak bu yapılar zamanla başka amaçlar ile kullanılmaya başlanmıştır. Ribatlar, İslam devletleri, Selçuklu Devleti ve Osmanlı Devleti tarafından inşa edilerek kullanılmıştır.
Fütüvvet: Fütüvvet, tasavvufta bir akım, dinî ve mesleki birlik, esnaf teşkilatı veya Anadolu’da 13. yüzyıldan bu yana görülen örgütlenmiş zanaatçılar ve esnaf birlikleridir. Fütüvvet, yiğitlik anlamına meslekî bir organizasyon; meslek teşkilatı olarak gelmektedir. Fütüvvet teşkilatının kuruluşu Abbasi Halifeliği dönemine şayandır.
Ahilik: Ahilik, Ahi Evran Hazretleri tarafından Hacı Bektaş-ı Veli’nin tavsiyesiyle kurulan esnaf dayanışma teşkilatıdır. Ahilik teşkilâtı 3 dereceli bir düzene dayanır. Her kapı üç dereceyi içerir. Bu dereceler şöyle sıralanır: Yiğit; Yamak; Çırak; Kalfa; Usta; Ahi; Halife; Şeyh; Şeyh-ül Meşayıh.
3. “Dinî anlayışımızı ve kültürümüzü şekillendiren şahıslar” tanımlamasından ne anladığınızı yazınız.
Cevap:
Dinî anlayışımızı ve kültürümüzü şekillendiren şahıslar, İslam dininin inanç, ibadet ve ahlak konularında bizlere örnek olan, toplumun dini bilincini ve kültürel zenginliğini artıran, İslam medeniyetinin gelişmesine katkıda bulunan kişilerdir. Bu kişiler, hem Kur’an hem de sünnet ışığında dini ilimlerin gelişmesine, fıkıh, tasavvuf, kelam, tefsir, hadis gibi alanlarda eserler vermesine, dini hayatı düzenleyen ahlak ve hukuk kurallarını ortaya koymasına önemli rol oynamışlardır. Ayrıca, bu kişiler, kutsal mabetler, dini ritüeller, ayin ve törenler gibi dinin kültürel tezahürlerini de ortaya çıkarmışlardır. Devamı...
4. Anadolu’nun Müslümanlaştırılmasında rol oynayan alperenler hakkında bilgi edininiz.
Cevap:
Alperenler, Türk geleneğinde mücahit dervişlere verilen adlardan biridir. İslamiyet öncesi Türklerde alp, kahraman, yiğit, cesur anlamlarına gelirken, İslamiyet sonrasında alperen, hem alplik hem de erenlik vasıflarını taşıyan kişiler için kullanılmıştır. Alperenler, Anadolu’nun ve Rumeli’nin fethinde önemli rol oynamış, Bizans’a karşı akınlara katılmış, halkı eğitmiş ve İslam’ı yaymışlardır. Alperenlerin kendine özgü âdetleri, inançları, düşünceleri ve örgütlenme biçimleri vardır. Alperenlerin en ünlüleri Abdal Musa, Hacı Bektaş-ı Veli, Geyikli Baba, Seyit Ali Sultan gibi dervişlerdir.
