Question

12. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ders Kitabı Sayfa 110 Cevapları - Meb Yayınları

Answer 1

Bir gün Abdullah b. Mes’ud’a pek çok hususta görüşü sorulduğunda o şöyle demiştir: “Bir zamanlar biz hiç hüküm veremezdik, daha sonraları Allah takdir buyurdu da bu gördüğünüz seviyeye ulaştık. Bundan sonra sizden biriniz, hüküm verilmesi gereken bir sorunla karşılaşırsa, Allah’ın Kitabı’ndaki hükümlere göre karar versin. Allah’ın Kitabı’nda bulunmayan bir işle karşılaşırsa, Hz. Peygamber’in (s.a.v.) hükümleriyle meseleyi çözmeye çalışsın. Allah’ın Kitabı’nda ve Resulullah’ın (s.a.v.) hükümlerinde söz konusu edilmeyen bir mesele ile karşılaşırsa, salih insanların verdiği hükümlere göre cevap versin. Allah’ın Kitabı’nda, Hz. Peygamberin (s.a.v.) hükümlerinde ve salih insanların fetvalarında bulunmayan bir durumda ise, kendi görüşüne göre ictihat etsin. ‘İctihat etmekten korkuyorum. Ben korkuyorum.’ demesin. Çünkü helal bellidir. Haram da bellidir, bu ikisinin arasında ise (helal mi haram mı olduğu belli olmayan) şüpheli meseleler vardır. Seni şüpheye düşüren şeyleri bırak, şüphe duymadığın şeylere bak.” (Nesâî, Âdâb-ı Kudât, 11.)

Yukarıdaki örnek olaydan hareketle dinî hüküm verilirken Abdullah b. Mes’ud’un (r.a.) tavsiye ettiği sıra nasıl olmalıdır? Yazınız.

Cevap:

Abdullah b. Mes’ud’un (r.a.) tavsiye ettiği sıraya göre, dinî hüküm verilirken aşağıdaki adımlar izlenmelidir:

1. Öncelikle, Allah’ın Kitabı’ndaki hükümlere göre karar verilmelidir.
2. Eğer Allah’ın Kitabı’nda bulunmayan bir durumla karşılaşılırsa, Hz. Peygamber’in (s.a.v.) hükümleriyle meseleyi çözmeye çalışılmalıdır.
3. Allah’ın Kitabı’nda ve Resulullah’ın (s.a.v.) hükümlerinde söz konusu edilmeyen bir mesele ile karşılaşıldığında, salih insanların verdiği hükümlere göre cevap verilmelidir.
4. Eğer Allah’ın Kitabı’nda, Hz. Peygamberin (s.a.v.) hükümlerinde ve salih insanların fetvalarında bulunmayan bir durumla karşılaşıldığında ise, kişi kendi görüşüne göre ictihat etmelidir.

Bu sıralama, dinî hüküm verme sürecinde takip edilmesi gereken bir yol göstericidir. Ancak unutulmamalıdır ki, her durumda helal ve haramın belirgin olduğu, bu ikisi arasında ise şüpheli meselelerin bulunduğu ifade edilmiştir. Bu nedenle, şüpheye düşüren şeylerden kaçınılmalı ve şüphe duyulmayan şeylere bakılmalıdır.