7. İslam dünyasında en çok kabul edilen itikadi mezheplerden biri olan Maturidilik mezhebinin kurucusu İmam Maturidi’nin eserinin ismi nedir?
A) Kitabü’t-Tevhid B) Mesnevi C) Divan-ı Hikmet
D) Sahn-ı Semân E) Makâlât
Cevap: A
8……mezhebine göre Kur’an-ı Kerim, ilk ve en önemli kaynaktır. Fakat sünnet konusunda diğer mezheplerden farklı olarak, masum (günahsız) olarak kabul ettikleri on iki imamın söz ve fiillerini de sünnet olarak değerlendirirler. Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki mezhep isimlerinden hangisi gelmelidir?
A) Hanefilik B) Caferilik C) Eş’arilik D) Maturidilik E) Şafiîlik
Cevap: B
9. Türklerdeki alplik ruhunu İslamiyetteki cihat ve şehitlik düşüncesiyle karşılaştırınız.
Cevap:
Alplik: Yiğitlik, kahramanlık. Türk tarihinde askeri düzen içinde alplık, önde gitme, cesaretli olma, yiğit askerlerin öncü olarak diğer askerlere örnek olması anlamına gelmektedir.
Cihat: İslam ülkesini ve Müslümanları her türlü tehlike ve saldırılara karşı savunma ve bu konuda gerektiğinde savaşmaktır. Yöntem olarak kalp, dil, el ve silah gibi çeşitli araçlarla yapılabilmektedir.
Şehitlik: Şehit olma durumu. İslam inancına göre, Allah yolunda savaşırken veya başka bir sebeple ölen kimse şehit sayılır. Şehitlerin ölmediği, cennette yaşadığı ve büyük mükafatlar aldığı inanılır.
Bu kavramları karşılaştırdığımızda, şu noktaları görebiliriz:
-
Alplik ve cihat, hem Türk hem de İslam kültüründe savaşçılık, fedakarlık, vatanseverlik gibi değerleri ifade eder. Her ikisi de Allah rızasını kazanmak için savaşanları temsil eder.
-
Alplik ve şehitlik, hem Türk hem de İslam kültüründe ölümü küçümseme, ölümden korkmama, ölümü bir onur ve şeref olarak görme gibi tutumları yansıtır. Her ikisi de Allah yolunda canını verenleri övmektedir.
-
Cihat ve şehitlik, İslam kültüründe birbirine yakın kavramlardır. Cihat edenlerden ölenler şehit, sağ kalanlar gazi sayılır. Her ikisi de Allah’ın rahmetine nail olur.
10. Fütüvvet ve ahilik teşkilatları ile burada bulunan derviş, sufi ve erenlerin faaliyetlerine yön vermede ayet ve hadislerin rolünü değerlendiriniz.
Cevap:
Fütüvvet ve ahilik teşkilatları, Anadolu’da 13. yüzyıldan itibaren esnaf, sanatkar ve üretici birlikleri olarak ortaya çıkmıştır. Bu teşkilatlar, İslam’ın ahlaki, iktisadi ve siyasi prensiplerine dayanarak toplum düzenini sağlamayı ve halkın ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlamıştır. Fütüvvet ve ahilik teşkilatları, aynı zamanda tasavvufi bir boyut da taşımıştır. Bu teşkilatların üyeleri olan derviş, sufi ve erenler, ayet ve hadislerden ilham alarak, kendilerini “insan-ı kamil” olmaya adayan, cömert, yiğit, eli açık, adaletli, erdemli ve vefalı kişiler olmaya çalışmışlardır. Ayet ve hadisler, fütüvvet ve ahilik teşkilatlarının faaliyetlerine yön vermede önemli bir rol oynamıştır. Örneğin, Kur’an’da yer alan “Allah, sizin mallarınızla ve canlarınızla sizi deneyecektir.” (Al-i İmran, 186) ayeti, fütüvvet ve ahilik üyelerinin mal ve canlarını Allah yolunda feda etmeye hazır olmalarını sağlamıştır. Peygamber Efendimiz’in “Bir mümin, diğer bir müminin kardeşidir.” (Buhari, Edeb, 27) hadisi ise, fütüvvet ve ahilik üyelerinin birbirlerine karşı kardeşlik, dayanışma ve yardımlaşma duygularını güçlendirmiştir.
11. Hz. Peygamberin “Bir benzeri yoktur.” diyerek övdüğü kimselerin özellikleri nelerdir? Yazınız.
Cevap:
Hz. Peygamberin “Bir benzeri yoktur.” diyerek övdüğü kimselerin özellikleri şunlardır:
-
Hz. Ali (r.a.): Hz. Peygamber, Hz. Ali’yi cesareti, ilmi, adaleti, fedakarlığı ve ahlakıyla övmüştür. Bir hadiste şöyle buyurmuştur: "Ali, benden sonra en hayırlınızdır. Onu seven beni sever, ona buğzeden bana buğzeder. Onun dostu benim dostumdur, onun düşmanı benim düşmanımdır."
-
Hz. Fatıma (r.a.): Hz. Peygamber, Hz. Fatıma’yı iffeti, sabrı, takvası, ibadeti ve hayırseverliğiyle övmüştür. Bir hadiste şöyle buyurmuştur: "Fatıma, dünya kadınlarının efendisidir. O, cennet ehlinin efendisi Meryem’in benzeridir."
-
Hz. Ebu Bekir (r.a.): Hz. Peygamber, Hz. Ebu Bekir’i sadakati, vefası, samimiyeti, cömertliği ve imanıyla övmüştür. Bir hadiste şöyle buyurmuştur: "Ebu Bekir’in bana yaptığı iyiliklerden dolayı ona karşılık veremem. Allah ona karşılık versin. Eğer benim bir dostum olsaydı, Ebu Bekir’i dost edinirdim. Fakat o, benim kardeşim ve arkadaşımdır."
-
Hz. Ömer (r.a.): Hz. Peygamber, Hz. Ömer’i kuvveti, zekası, hikmeti, dirayeti ve adaletiyle övmüştür. Bir hadiste şöyle buyurmuştur: “Allah, İslam’ı Ömer’in eliyle yüceltmiştir. Ömer’in içinde bulunduğu kapıdan şeytan kaçar.”
Aşağıda verilenleri uygun şekilde eşleştiriniz.
Cevap: 1. C 2. E 3. F 4. D 5. A
