“İtaat, sözlükte “baş eğmek, emredileni yerine getirmek, söz dinlemek” anlamlarına gelir. Beşerî açıdan itaat fiili, tabii ve bilinçli bir canlı olan insan için kaçınılmaz bir davranış biçimi olmakla birlikte itaatin objesini seçme konusunda insan özgür bırakılmıştır. Bu dünyada yalnızca insan bir varlığa itaat etme veya etmeme serbestliğine sahiptir. Nitekim itaatle ilgili ayetler incelendiğinde insanların Allah’ın (c.c.) dışında farklı konumda gördükleri bazı kişi ve gruplara itaat ettikleri de görülmektedir. Allah’a (c.c.) ve Resulü’ne (s.a.v.) itaati emreden bazı ayetler itaatin imanın bir sonucu ve mümin olmanın temel özelliği olduğunu belirtir.” (bk. Enfâl suresi, 1. ayet; bk. Nûr suresi, 51. ayet; bk. Ahzâb suresi, 66-67. ayetler; Ömer Mahir Alper“İtaat”, TDV İslam Ansiklopedisi, C 23, s. 444.)
İtaat kavramı, İslam inancında önemli bir yere sahiptir. İtaat, Allah’ın emir ve yasaklarına uymak, peygamberin sünnetini takip etmek, meşru otoriteye ve anne babaya saygı göstermek anlamına gelir. İtaat, imanın bir gereği ve mümin olmanın bir alametidir. İtaat edenler, Allah’ın rızasını kazanır, hayır ve bereket elde eder, ahirette de mükafat görürler.
Allah ve Resulü’ne itaat, Kur’an-ı Kerim’de birçok ayette emredilmiştir. Allah’a itaat, O’nun vahyine teslim olmak, O’nun hükümlerini kabul etmek ve O’nun rahmetine nail olmaktır. Peygambere itaat, O’nun örnek hayatını öğrenmek, O’nun tebliğ ettiği mesajı anlamak ve O’nun yolunda yürümektir. Allah’a ve Resulü’ne itaat, aynı zamanda birbirine bağlıdır. Çünkü peygamber, Allah’ın vahyini insanlara ulaştıran ve uygulayan kişidir. Allah’a itaat eden, peygambere de itaat etmiş olur. Peygambere itaat etmeyen, Allah’a da itaat etmemiş olur.
Başka kimselere itaat ise, Allah’a ve Resulü’ne itaatin bir sonucu ve şartıdır. Kur’an-ı Kerim, müminlere, kendilerinden olan ulu’l-emre, yani meşru otoriteye itaat etmelerini emreder. Bu, toplumun düzen ve huzurunu sağlamak, adalet ve barışı korumak içindir. Ancak bu itaat, sınırlı ve şartlıdır. Başka kimselere itaat, ancak Allah’a ve Resulü’ne itaate aykırı olmamalıdır. Allah’a ve Resulü’ne itaat edilmesi gereken bir konuda, başka kimselere itaat edilmez. Ayrıca Kur’an-ı Kerim, müminlere, anne babalarına da itaat etmelerini emreder. Bu, onlara saygı göstermek, onlara iyilik yapmak, onlara hizmet etmek, onlara karşı güzel söz söylemek anlamına gelir. Ancak bu itaat de, Allah’a ve Resulü’ne itaate aykırı olmamalıdır. Anne babası Allah’a ortak koşmalarını isteyen bir kimse, onlara itaat etmez, ama onlara yine de iyi davranır.
Sahabenin Allah’a (c.c.) ve Hz. Peygambere bağlılıkları konusunda bir sunu hazırlayınız.
Cevap:
